Ô thư số bốn mươi hai đã bị hàn kín khe từ nhiều năm, vậy mà sáng hôm ấy, khi mở ra, bên trong có một phong bì còn thơm mùi mực tím.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu mình viết dưới dạng một lá thư, của một cô gái tên Ngân gửi cho người bạn thân tên Hà. Bưu điện, thị trấn và những người trong thư đều là đặt ra. Mình đọc nhé.
Hà thân
Hà thân. Mình viết cho cậu bằng tay, vì sau những gì xảy ra mấy tuần nay, mình thấy gõ tin nhắn không đúng nữa. Cậu biết mình nhận việc kiểm kê ở bưu điện huyện cũ, cái nhà vàng hai tầng có cửa sổ vòm ở góc chợ ấy. Bưu điện dời sang trụ sở mới, nhà cũ giao lại cho huyện, nên phải kiểm hết đồ đạc, sổ sách, và cả bức tường hộp thư lưu ký.
Bức tường ấy cậu còn nhớ không. Hàng trăm ô thư nhỏ bằng đồng, mỗi ô một cánh cửa có lỗ khoá và ô kính tròn. Giờ mình đứng trước nó với một chùm chìa khoá to bằng nắm tay và một cuốn sổ đăng ký chữ đã phai.
Việc của mình đơn giản: mở từng ô, ghi lại ô nào còn đồ, liên lạc trả cho người thuê cũ. Phần lớn các ô trống trơn. Khe nhét thư phía trước đều đã được hàn kín từ ngày ngừng dịch vụ, để không ai bỏ thư vào nữa.
Mình kể chi tiết thế để cậu hiểu, những gì mình sắp kể không phải do mình nhìn nhầm.
Những phong bì mực tím
Hôm thứ ba, mình mở ô số mười bảy, đã ghi là trống từ hôm trước, và thấy trong đó có một phong bì. Phong bì giấy pơ luya mỏng, viết bằng mực tím, nét chữ nghiêng kiểu học trò ngày xưa. Người nhận là một cái tên mình không quen, địa chỉ là một con phố trong thị trấn. Không có tem, không có dấu bưu điện.
Mình nghĩ ai đó đùa. Nhưng khe thư đã hàn, cửa ô có khoá, và chìa nằm trong túi mình suốt đêm. Hôm sau, có thêm hai phong bì ở hai ô khác. Hôm sau nữa, năm phong bì. Cái nào cũng mực tím, cái nào cũng gửi cho một người khác nhau, nét chữ cũng khác nhau.
Mình không mở thư của người khác, cậu biết mà. Mình làm đúng việc của người làm bưu điện: tra địa chỉ, tìm người nhận. Phần lớn đã dọn đi, có nhà đã đổi chủ ba bốn lần. Nhưng có một bà cụ ở xóm chài vẫn còn. Bà cầm phong bì, nhìn nét chữ, rồi khóc. Bà bảo đó là chữ chồng bà, ông đi làm ăn xa từ hồi bà còn con gái, viết thư về đều đặn, rồi một năm thì thư không về nữa.
Bà không mở thư ra trước mặt mình. Bà chỉ ôm nó vào ngực, bảo: vậy là ông có viết, chỉ là thư đi chậm thôi.
Tiếng chuông xe đạp lúc rạng sáng
Từ hôm ấy mình quyết định ngủ lại một đêm ở bưu điện. Mình trải chiếu ngay trong sảnh, đối diện bức tường hộp thư. Bác bảo vệ ở ngay cổng, cậu đừng lo.
Đêm ấy rất yên. Mình thức tới gần ba giờ thì thiếp đi. Rồi mình tỉnh dậy vì một âm thanh: tiếng chuông xe đạp leng keng ngoài sân. Rồi tiếng chân chống xe gạt xuống, tiếng bước chân đi dép cao su chậm rãi lên bậc thềm.
Cửa chính vẫn khoá, mình chắc chắn. Nhưng tiếng bước chân đi vào sảnh, ngang qua chiếu của mình, tới trước bức tường hộp thư. Mình nằm im, không dám bật đèn. Mình nghe tiếng giấy sột soạt, tiếng cửa ô thư mở ra đóng vào, nhẹ như có người sợ đánh thức ai. Có một mùi rất rõ: mùi mực tím và mùi áo mưa ni lông.
Rồi tiếng bước chân đi ra. Tiếng chuông xe đạp leng keng một lần nữa, xa dần về phía chợ. Mình bật đèn. Sảnh trống không. Trên nền gạch hoa, ngay trước bức tường hộp thư, có mấy vệt nước nhỏ, như từ vạt áo mưa nhỏ xuống. Đêm ấy trời không mưa.
Ô thư số bốn mươi hai
Sáng ấy, mình mở hết các ô. Chỉ có một ô có thư: ô số bốn mươi hai. Phong bì cũng mực tím, nhưng nét chữ to, tròn, nắn nót, chữ của một đứa trẻ mới học viết liền. Người nhận ghi: gửi Ngân năm ba mươi tuổi.
Hà ơi, mình đứng đó rất lâu. Rồi mình nhớ ra. Năm lớp năm, cô giáo chủ nhiệm cho cả lớp viết thư gửi chính mình sau hai mươi năm. Cô thu lại, bảo sẽ gửi bưu điện giữ giùm, tới hẹn sẽ trả. Rồi cô chuyển trường, lớp mình tản đi, chẳng ai còn nhớ. Năm nay mình vừa tròn ba mươi.
Mình mở thư. Lá thư ngắn lắm. Mình năm mười tuổi hỏi mình năm ba mươi tuổi: cậu còn nuôi con mèo mướp không, cậu có còn sợ bóng tối không, cậu có còn chơi với Hà không. Cuối thư là một hình vẽ hai đứa con gái cầm tay nhau, và một câu: nhớ trả lời nha.
Mình đã ngồi khóc ngay trên bậc thềm bưu điện, Hà ạ. Không phải vì sợ.
Thư trả lời
Mình kể với bác bảo vệ. Bác im một lúc rồi bảo, ngày xưa bưu điện có một ông đưa thư làm cả đời, đi chiếc xe đạp có cái chuông đồng, mưa nắng gì cũng mặc áo mưa ni lông xanh. Ông nổi tiếng không để sót một lá thư nào. Ông mất từ lâu, trước cả khi bưu điện ngừng dịch vụ hộp thư.
Hôm qua là ngày cuối cùng mình kiểm kê. Mình đã trả hết những phong bì tìm được người nhận. Mấy cái không tìm được, mình gửi lại theo đường chính thức, kèm ghi chú.
Còn lá thư của mình, mình viết thư trả lời. Mình kể con mèo mướp đã già lắm rồi nhưng vẫn khoẻ, mình đã hết sợ bóng tối, và mình vẫn chơi với Hà. Mình bỏ thư trả lời vào ô số bốn mươi hai, khoá lại, rồi trả chìa cho huyện.
Sáng nay người của huyện gọi cho mình. Họ bảo mở ô bốn mươi hai để niêm phong thì thấy trống trơn, chỉ có một vệt mực tím nhỏ ở góc, như dấu bưu điện đóng vội. Cậu thấy không, Hà. Thư mình đã đi rồi. Lá thư này cũng sẽ đi. Nhớ trả lời nha. Ngân.
Câu hỏi thường gặp
Viết thư gửi bản thân trong tương lai có ý nghĩa gì?
Đó là cách ghi lại suy nghĩ, ước mơ của mình ở một thời điểm, để sau này đọc lại và thấy mình đã thay đổi thế nào. Nhiều trường học và gia đình dùng hoạt động này như một kỷ niệm, không có gì huyền bí.
Vì sao mực tím gắn với ký ức tuổi học trò?
Ở Việt Nam, nhiều thế hệ học sinh viết bằng bút máy và mực tím, nên màu mực và mùi mực trở thành một phần ký ức tuổi đi học. Chỉ cần thấy nét mực tím là nhiều người nhớ ngay tới lớp học xưa.
Thư thất lạc nhiều năm rồi mới tới có thể xảy ra không?
Ngoài đời đôi khi có chuyện thư hay bưu thiếp bị kẹt trong máy móc, sau tủ, trong kho rồi được tìm thấy và chuyển tới rất muộn. Những câu chuyện như vậy thường được chia sẻ rộng vì chạm vào cảm xúc người đọc.
Vì sao truyện kể dưới dạng lá thư lại gần gũi?
Thư là lời một người nói riêng với một người, nên người nghe có cảm giác như được đọc trộm một điều thân mật. Giọng thư cũng cho phép người kể bộc lộ cảm xúc tự nhiên, xen giữa sợ hãi và thương nhớ.
Có nên mở thư không phải của mình dù là thư cũ?
Không nên. Thư từ là chuyện riêng tư của người gửi và người nhận. Nếu nhặt được thư thất lạc, hãy chuyển cho bưu điện hoặc tìm cách trao tận tay người nhận, như nhân vật trong truyện đã làm.
