Người đi soi ếch có một luật ngầm: ruộng ai nấy soi, đèn ai nấy đi, đừng bao giờ đi theo ngọn đèn của người khác.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu ở một vùng ruộng miền Tây, mùa nước lên, ếch nhái đầy đồng. Rùng rợn vừa phải, bạn nghe nhé. Người và làng trong truyện đều là đặt ra.
Mùa ếch
Lộc hai mươi hai tuổi, làm thợ hồ ở thị trấn, mùa mưa về quê phụ ba mẹ. Đêm nào trời mưa xong, đồng ruộng ngập xăm xắp, ếch kêu inh ỏi, anh lại đeo cái đèn pin lên trán, xách cái giỏ tre, lội ra đồng soi ếch.
Soi ếch không khó. Rọi đèn thẳng vào mắt con ếch, nó đứng sững, mình chụp tay là bắt được. Cái khó là biết chỗ nào nhiều ếch, đi đường nào không sụp hố, chỗ nào là mương sâu, chỗ nào là ruộng bùn lún.
Ba Lộc dặn đi dặn lại, soi ở mấy thửa gần nhà thôi, đừng đi qua bên kia con kênh làng, chỗ đó ruộng bỏ hoang, có mấy cái hố bom cũ thành ao sâu, cỏ mọc che kín miệng.
Đêm ấy Lộc soi mãi chỉ được mấy con ếch nhỏ. Anh hơi bực, đứng giữa ruộng nhìn quanh.
Ngọn đèn phía trước
Phía trước chừng mấy thửa ruộng, anh thấy một ngọn đèn soi khác. Đèn vàng, tròn, đung đưa ngang tầm đầu người, chắc cũng ai đó đi soi. Ngọn đèn dừng lại, cúi xuống, rồi lại đi. Cứ mỗi lần dừng, Lộc lại nghe một tiếng ếch kêu ộp hoảng hốt rồi tắt.
Lộc nghĩ chắc ông nào sành nghề, biết chỗ có ếch to. Anh lội theo, giữ khoảng cách, định bụng chỗ nào người ta soi qua thì mình soi vét lại. Kỳ lạ là đèn đi tới đâu, ếch to tới đó. Lộc bắt liên tục, con nào cũng to bằng bàn tay, giỏ nặng dần.
Anh mải bắt, không để ý mình đã lội qua mấy thửa, qua cả con kênh làng lúc nào không hay. Gió từ phía sông thổi tới, mát lạnh, thổi bạt cả tóc anh về phía sau.
Gió thổi về phía sau, mà ngọn đèn phía trước thì đi về phía trước, đi thẳng vào gió. Ngọn lửa trong đèn, nếu là đèn dầu, đáng lẽ phải ngả về phía anh. Nhưng nó đứng thẳng, không lay động.
Gọi không trả lời
Lộc bắt đầu thấy lạnh gáy. Anh gọi to: anh gì ơi, soi được nhiều không. Ngọn đèn dừng lại. Không có tiếng trả lời. Chỉ có ngọn đèn đứng yên giữa ruộng, ánh vàng chiếu lên mặt nước loang loáng.
Anh rọi đèn pin về phía ấy. Ánh đèn pin của anh chạy tới chỗ ngọn đèn kia thì như bị nuốt mất, chỉ thấy một vòng sáng vàng lơ lửng, không có người cầm, không có tay, không có thân.
Lộc đứng chết trân. Ngọn đèn bắt đầu tiến lại phía anh, chậm rãi, nhẹ nhàng, không một gợn nước. Cái giỏ ếch trên hông anh bỗng nặng trĩu như đeo đá, nước dưới chân lạnh buốt như nước giếng sâu.
Anh nhớ lời ba dặn: lạc ngoài đồng thì đứng yên, đừng chạy. Anh đứng yên, nhắm mắt, đọc to tên ba, tên má, tên xóm. Anh đọc đi đọc lại cho tới khi giọng khản đặc.
Trời sáng
Lộc không biết mình đứng đó bao lâu. Khi anh mở mắt, trời đã hửng sáng. Ngọn đèn không còn. Tiếng gà gáy vọng từ xa. Anh nhìn xuống, thấy nước đã ngập tới ngực.
Anh đang đứng giữa một cái ao tròn, cỏ lác mọc kín quanh bờ, nước đen ngòm. Chỉ một bước nữa về phía trước là bờ ao sụt xuống sâu hun hút, anh nhìn thấy mép đất dựng đứng dưới nước. Đó là một trong mấy cái hố bom cũ bên kia kênh mà ba anh dặn tránh.
Lộc từ từ lội lùi lại, từng bước, bám vào đám cỏ lác mà trèo lên bờ. Cái giỏ tre trên hông vẫn còn. Anh mở nắp ra xem. Không có con ếch nào. Trong giỏ chỉ có mấy nắm bùn đen và mấy chiếc lá sen úa.
Anh lội về tới nhà lúc mặt trời đã lên. Ba anh đang định đi gọi người ra đồng tìm.
Lời dặn của ba
Ba Lộc nghe kể, không nói gì một lúc lâu. Rồi ông bảo hồi ông còn nhỏ, người làng cũng hay kể về một ngọn đèn đi trên ruộng bỏ hoang bên kia kênh. Có người bảo đó là người đi soi ếch xưa kia lội xuống hố sâu không lên được, đêm đêm vẫn đi soi, rủ thêm người đi cùng.
Ông bảo ông không biết có thật không, nhưng ông biết chỗ đó có hố sâu, và ông biết người ta đã lạc ở đó. Ông bảo may là con nhớ lời dặn, đứng yên, đọc tên. Đứng yên thì người ta không dẫn mình đi được nữa.
Từ đó Lộc chỉ soi ếch ở mấy thửa gần nhà. Năm sau xã cho san lấp mấy cái hố bom cũ, cắm biển cảnh báo, làm lối đi có rào. Không ai còn thấy ngọn đèn kia nữa.
Nhưng mỗi lần đi soi ếch, thấy phía xa có ánh đèn của ai khác, Lộc vẫn dừng lại, nhìn kỹ xem gió đang thổi chiều nào, và ngọn lửa kia nghiêng theo gió hay không.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao đi soi ếch ban đêm dễ gặp nguy hiểm?
Ruộng ban đêm khó nhìn, có thể có mương sâu, ao cũ, bùn lún và rắn. Người đi soi mải theo con mồi dễ đi xa khỏi khu vực quen, nên cần đi theo nhóm và tránh những nơi có hố sâu.
Vì sao người ta hay thấy ánh đèn lạ trên đồng ruộng?
Ánh đèn của người khác ở xa, ánh trăng phản chiếu mặt nước hay đèn xe trên đường xa đều có thể trông như một ngọn đèn lơ lửng. Khi mệt và sợ, mắt dễ đánh giá sai khoảng cách và chuyển động.
Vì sao dân gian dặn lạc thì đứng yên?
Đứng yên giúp người đang hoảng bình tĩnh lại, không đi sâu thêm vào chỗ nguy hiểm, và dễ được người khác tìm thấy. Lời dặn này có cơ sở thực tế, nhất là ở vùng có nhiều ao hồ, kênh rạch.
Hố bom cũ ở đồng ruộng nguy hiểm thế nào?
Nhiều hố bom cũ đã thành ao sâu, thành ao dốc đứng, cỏ che kín miệng nên khó nhận ra. Ở những nơi như vậy, người dân nên chú ý biển cảnh báo và không đi một mình ban đêm.
Truyện này có thật không?
Không, đây là truyện hư cấu do Chuyện Ma sáng tác. Cánh đồng, ngọn đèn và các nhân vật đều là đặt ra.
