Bản danh mục kiểm kê căn nhà số mười một có một trăm bốn mươi hai dòng khi Thư rời đi lúc chiều, và sáng hôm sau, khi cô mở bìa kẹp ra, nó có một trăm bốn mươi lăm dòng, ba dòng cuối viết bằng nét chữ không phải của cô.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu do mình viết. Căn nhà, cô nhân viên và những người từng sống ở đó đều là nhân vật mình đặt ra. Truyện này buồn nhiều hơn sợ, và có một chút ám ở cuối.
Việc kiểm kê
Thư hai mươi bảy tuổi, làm ở một công ty đấu giá tài sản. Việc của cô là đi tới những căn nhà sắp đem bán, ghi lại từng món đồ, tình trạng, kích thước, chụp ảnh, để người ta định giá. Cô làm việc ấy ba năm, quen tay, nhanh, không để cảm xúc chen vào.
Căn nhà lần này là một căn nhà hai tầng trong một con hẻm cũ ở thành phố phía Nam. Chủ nhà là một ông cụ sống một mình, mất không để lại người thừa kế gần nào, nên căn nhà được đem bán theo thủ tục. Đồ đạc vẫn nguyên như ngày ông còn sống.
Thư đi từng phòng. Tủ gỗ cẩm lai ba buồng, một cái. Bộ bàn ghế salon gỗ, bốn ghế một bàn, trầy mặt. Máy khâu chân đạp, một cái, còn chạy. Chén bát sứ, ba mươi tư cái, sứt bốn.
Chiều đầu tiên, cô ghi được một trăm bốn mươi hai dòng, kẹp bản danh mục vào bìa, để trên bàn ăn, khoá cửa, về.
Ba dòng lạ
Sáng hôm sau, Thư mở bìa kẹp. Dưới dòng một trăm bốn mươi hai, chén bát sứ ba mươi tư cái sứt bốn, có thêm ba dòng, nét chữ nghiêng, mực xanh, kiểu chữ người học viết bằng bút máy.
Dòng một trăm bốn mươi ba: tiếng cười của hai đứa trẻ trong bếp, chiều mưa, năm chín mươi. Tình trạng: còn tốt. Dòng một trăm bốn mươi bốn: mùi canh chua cá lóc trưa thứ bảy. Tình trạng: phai dần. Dòng một trăm bốn mươi lăm: một chỗ ngồi bên cửa sổ, hướng ra đầu hẻm. Tình trạng: đang chờ.
Thư đứng giữa phòng khách, cầm bìa kẹp, nghe tim mình đập. Cửa khoá. Chìa chỉ có ở công ty và ở cô. Không có ai vào.
Cô lấy bút gạch ba dòng ấy, viết bên cạnh: không phải tài sản, loại khỏi danh mục. Cô làm việc tiếp, cố không nghĩ. Chiều về, danh mục có một trăm sáu mươi dòng.
Danh mục những thứ không cầm được
Sáng thứ ba, ba dòng bị gạch đã được viết lại, ngay ngắn, kèm thêm năm dòng mới. Một lời xin lỗi chưa nói, từ năm hai ngàn lẻ ba. Tình trạng: còn nguyên. Mười hai bức thư không gửi, trong ngăn bàn, bên dưới quyển sổ hộ khẩu. Tình trạng: giấy đã vàng.
Thư mở ngăn bàn. Dưới quyển sổ cũ có đúng mười hai phong thư, dán tem, ghi địa chỉ một thành phố ở xa, người nhận là một cái tên đàn ông, cùng họ với ông cụ. Không lá nào được gửi đi.
Ngày nào danh mục cũng dài thêm. Cái vết lõm trên nệm phía bên trái giường, nơi người vợ từng nằm. Tình trạng: vẫn còn. Câu hát ru bằng giọng Huế. Tình trạng: chỉ còn hai câu đầu. Thói quen bật đèn hiên lúc sáu giờ chiều cho con về khỏi vấp. Tình trạng: hai mươi năm không ai về.
Thư không gạch nữa. Cô không biết vì sao, nhưng cô bắt đầu đọc những dòng ấy trước khi làm việc, như người ta đọc thư.
Ngày định giá
Tới ngày nộp danh mục, sếp của Thư lật từng trang, nhíu mày ở phần cuối. Anh hỏi mấy dòng này là gì, đùa à. Thư bảo cô ghi nhầm, rồi xin bản ấy về, in lại một bản sạch, chỉ có một trăm sáu mươi dòng đồ đạc.
Căn nhà được định giá, đem đấu giá. Một người mua nhanh, định đập đi xây mới. Đồ đạc được bán thanh lý theo lô. Cái tủ cẩm lai, cái máy khâu, bộ chén bát sứt, tất cả lên xe tải đi trong một buổi sáng.
Còn mười hai bức thư, Thư xin công ty giữ lại, vì giấy tờ cá nhân không bán được. Cô tìm tới địa chỉ trên phong bì. Người nhận đã chuyển đi từ lâu. Hàng xóm cũ nhớ ông ấy là con trai một ông cụ ở thành phố phía Nam, hai bố con giận nhau từ năm nào đó, ông ấy cũng mất rồi, không có con.
Thư cầm mười hai bức thư về nhà, đặt trên bàn. Cô không mở. Cô thấy mình không có quyền.
Dòng cuối cùng
Bản danh mục gốc, bản có những dòng mực xanh, Thư giữ lại. Đêm cuối trước khi căn nhà bị đập, cô ngồi đọc nó dưới đèn bàn. Hai trăm mười một dòng. Dòng cuối cùng, cô chưa đọc bao giờ, vì nó mới xuất hiện.
Dòng hai trăm mười hai: những thứ này không bán. Người giữ: Thư. Tình trạng: cảm ơn cô.
Thư ngồi lặng rất lâu. Rồi cô cất bản danh mục vào một cái hộp gỗ, cùng mười hai bức thư không gửi. Căn nhà bị đập vào tuần sau. Cô không tới xem.
Thư vẫn làm nghề kiểm kê. Nhưng từ đó, căn nhà nào cô kiểm kê, dù là nhà mới nhà cũ, nhà người mất hay người sống, thì sáng hôm sau, ở cuối bản danh mục, bao giờ cũng có thêm một dòng mực xanh, nét chữ nghiêng, kiểu người học viết bằng bút máy. Mỗi lần một thứ khác nhau, không bao giờ là đồ vật. Thư không gạch nữa. Cô chép riêng những dòng ấy vào một quyển sổ, và quyển sổ ấy giờ đã gần kín, mà cô vẫn chưa biết người viết là ai, cũng không biết mình đang giữ hộ những thứ ấy cho tới bao giờ.
Câu hỏi thường gặp
Kiểm kê tài sản trước khi bán đấu giá là làm gì?
Đó là việc ghi chép, mô tả và chụp ảnh từng tài sản để làm căn cứ định giá và bán. Quy trình cụ thể do pháp luật và đơn vị tổ chức đấu giá hướng dẫn, nên khi cần hãy hỏi người có chuyên môn.
Vì sao nhiều người khó buông đồ của người thân đã mất?
Đồ vật gắn với ký ức và thói quen của người đã khuất. Giữ chúng là một cách giữ lại sự hiện diện, vì vậy việc dọn dẹp thường cần thời gian và sự cảm thông.
Nên làm gì với thư từ, giấy tờ riêng của người đã mất?
Nên trao lại cho người thân gần nhất hoặc giữ cẩn thận theo hướng dẫn của người có thẩm quyền. Đó là thông tin riêng tư, không nên tự ý công bố.
Vì sao những lời chưa nói lại day dứt lâu như vậy?
Lời xin lỗi hay lời yêu thương bị trì hoãn thường để lại cảm giác dang dở. Nhiều người chọn viết thư hay nói ra sớm hơn để không phải mang nỗi tiếc ấy.
Vì sao truyện ma buồn hay dùng đồ vật làm nhân chứng?
Đồ vật ở lâu trong nhà như giữ lại dấu vết của người sống ở đó. Khi đồ vật kể chuyện, người nghe cảm nhận được một đời người mà không cần thấy mặt.
