Chiếc áo khoác kẻ ô màu xanh của người đứng trước, mái tóc buộc cao của cô gái đứng trước nữa, và cái bóng đèn lồng đỏ bị nứt một vệt, Ngân đã nhìn chúng suốt bốn tiếng đồng hồ, và hàng người chưa nhích lấy một bước.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, con phố ẩm thực, quầy há cảo và những người trong truyện đều do mình nghĩ ra. Đây là một truyện về sự chờ đợi, và về một điều mà mình nghĩ ai sống ở thành phố cũng từng trải qua.
Quầy há cảo trong phố ẩm thực
Ngân hai mươi tám tuổi, làm kế toán cho một công ty xuất nhập khẩu. Công việc của cô là những con số, những hạn chót, những buổi tối ngồi lại văn phòng tới khi bảo vệ nhắc tắt đèn. Cô sống một mình, ăn uống qua loa, cuối tuần ngủ bù.
Tối thứ sáu ấy, cô được đồng nghiệp rủ ra phố ẩm thực đêm mới mở ở trung tâm. Đồng nghiệp bận đột xuất, huỷ hẹn, nhưng Ngân đã tới rồi, cô quyết định đi một mình. Con phố sáng rực đèn lồng, hai bên là hàng chục quầy hàng, mùi đồ nướng, mùi nước dùng bốc lên ngào ngạt.
Cuối phố có một quầy há cảo mà ai cũng nhắc tới. Hấp cách thủy trong những chồng xửng tre cao ngất, vỏ bánh mỏng trong, nhân tôm ngọt. Trước quầy là một hàng người dài, uốn khúc qua hai quầy bên cạnh.
Ngân nhìn đồng hồ, chín giờ tối. Cô nghĩ, xếp hàng chừng nửa tiếng là cùng. Cô đứng vào cuối hàng, sau lưng một người đàn ông mặc áo khoác kẻ ô màu xanh, và mở điện thoại kiểm tra thư công việc như một thói quen.
Hàng người không nhích
Ngân trả lời ba cái thư, chỉnh một bảng tính, rồi ngẩng lên. Người đàn ông áo kẻ ô vẫn ở trước mặt cô. Cô nhìn đồng hồ, mười giờ rưỡi. Cô hơi ngạc nhiên, nhưng nghĩ chắc quán đông, người ta mua nhiều.
Cô kiên nhẫn đợi. Phía trước, cô gái tóc buộc cao vẫn đứng đó, vẫn cầm cốc trà sữa uống dở. Phía trên, chiếc đèn lồng đỏ có một vết nứt chạy dọc, đung đưa trong gió. Ngân để ý thấy cứ một lúc, chiếc đèn lại đung đưa đúng một nhịp như thế.
Mười hai giờ đêm, hàng vẫn không nhích. Ngân bắt đầu thấy lạ. Cô nhìn quanh. Các quầy khác vẫn tấp nập, người qua lại vẫn đông, tiếng cười nói vẫn rộn ràng. Nhưng ở hàng người này, không ai cử động, không ai than phiền, ai cũng nhìn về phía trước, kiên nhẫn đến mức kỳ lạ.
Cô vỗ vai người đàn ông áo kẻ ô, hỏi anh ơi, hàng này đứng lâu chưa ạ. Người đàn ông quay lại. Gương mặt anh mệt mỏi, mắt thâm quầng. Anh nhìn cô rất lâu, rồi trả lời, lâu lắm rồi em ạ, anh cũng không nhớ nữa.
Những người xếp hàng từ lâu
Câu trả lời khiến Ngân lạnh gáy. Cô hỏi tiếp cô gái tóc buộc cao. Cô gái quay lại, cốc trà sữa trong tay vẫn đầy đúng mức như lúc nãy. Cô ấy bảo, em xếp hàng từ hồi còn là sinh viên, giờ đi làm rồi vẫn chưa tới lượt.
Ngân lùi lại nửa bước, định bỏ hàng. Nhưng chân cô như dính xuống đất. Không phải có ai giữ, mà là một cảm giác rất quen: mình đã đứng đây lâu như vậy, giờ bỏ đi thì phí công. Cảm giác ấy giữ cô đứng yên, như nó đã giữ cô ở lại văn phòng bao nhiêu tối.
Một giờ sáng. Phố ẩm thực vẫn sáng đèn, nhưng khách đã thưa dần. Hàng người trước quầy há cảo vẫn dài như cũ. Ngân nhìn lại phía sau mình. Sau lưng cô đã có thêm người xếp hàng, một cậu sinh viên đeo ba lô, mặt đầy háo hức.
Ngân nhìn cậu sinh viên, rồi nhìn người đàn ông áo kẻ ô phía trước, gương mặt mệt mỏi, đôi mắt vô hồn. Cô bỗng hiểu ra. Nếu cô cứ đứng, vài năm nữa, cô sẽ thành người đàn ông ấy, và cậu sinh viên sau lưng sẽ thành cô của đêm nay.
Nhường chỗ cho người phía sau
Ngân quay lại, nói với cậu sinh viên, em đứng lên chỗ chị đi, chị không đợi nữa. Cậu sinh viên ngạc nhiên, cảm ơn rối rít, bước lên. Và lạ thay, khi Ngân bước ra khỏi hàng, chân cô nhẹ bẫng, như vừa cởi được một đôi giày chật.
Cô vừa ra khỏi hàng thì nghe tiếng chiếc đèn lồng nứt kêu một tiếng tách. Cô ngoái lại. Hàng người trước quầy há cảo đã biến mất. Chỉ còn quầy hàng, chồng xửng tre bốc hơi, và một bà chủ quán đang gọi to, há cảo nóng đây, ai mua không.
Ngân đứng sững. Cậu sinh viên cũng biến mất, người đàn ông áo kẻ ô, cô gái tóc buộc cao cũng không còn. Cô nhìn đồng hồ điện thoại. Chín giờ năm phút tối. Cô mới đến chưa đầy mười phút.
Cô bước tới quầy, mua một xửng há cảo. Bà chủ quán gói bánh, mỉm cười bảo, cô gái may đấy, người khác đứng mãi mới chịu bỏ. Ngân hỏi bỏ cái gì ạ. Bà chủ chỉ cười, không trả lời, đưa cho cô xửng bánh nóng hổi.
Xửng há cảo của Ngân
Ngân ngồi ăn há cảo ở một chiếc bàn nhựa ven phố. Bánh ngon thật, vỏ mỏng, tôm ngọt, nước chấm cay cay. Cô ăn chậm rãi, lần đầu tiên sau nhiều tháng, không nhìn điện thoại trong bữa ăn.
Cô nghĩ về hàng người kỳ lạ ấy. Có thể cô đã ngủ gật đứng, có thể cô quá mệt mà thấy những thứ không có thật. Nhưng cảm giác bị giữ chân vì đã đứng quá lâu, cái cảm giác tiếc công sức đã bỏ ra, thì cô biết nó rất thật.
Tuần sau, Ngân về sớm hơn. Cô không ở lại văn phòng tới khi bảo vệ nhắc tắt đèn. Cô đi học một lớp vẽ cuối tuần mà cô ấp ủ từ hồi sinh viên. Cô bắt đầu gọi điện về nhà thường hơn.
Thỉnh thoảng, đi ngang phố ẩm thực, cô vẫn thấy một hàng người dài trước quầy há cảo. Cô nhìn kỹ, và có lúc, cô thoáng thấy một chiếc áo khoác kẻ ô màu xanh ở gần đầu hàng. Cô không dừng lại. Cô chỉ mong một ngày nào đó, anh ấy cũng biết bước ra.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao khi chờ đợi, thời gian có cảm giác trôi rất chậm?
Khi chờ đợi mà không có việc gì làm, sự chú ý dồn vào thời gian nên ta cảm nhận nó trôi chậm hơn. Ngược lại, khi bận rộn hay vui vẻ, thời gian dường như trôi rất nhanh. Đây là cảm nhận tâm lý, không phải thời gian thật thay đổi.
Hiệu ứng tiếc công sức đã bỏ ra là gì?
Đó là xu hướng tiếp tục một việc chỉ vì đã đầu tư nhiều thời gian, công sức hay tiền bạc vào nó, dù tiếp tục không còn hợp lý. Ví dụ như đứng mãi trong một hàng dài vì đã đứng quá lâu, không nỡ bỏ đi.
Vòng lặp thời gian là mô típ thế nào trong truyện ma?
Đó là kiểu truyện nhân vật bị mắc kẹt trong một khoảng thời gian lặp đi lặp lại, chỉ thoát ra khi làm một việc đặc biệt hoặc nhận ra một điều quan trọng. Mô típ này thường mang ý nghĩa ẩn dụ về cuộc sống.
Vì sao phố ẩm thực đêm hay thành bối cảnh truyện kỳ lạ?
Phố ẩm thực đêm đông đúc, ồn ào, đầy ánh đèn và mùi hương, khiến người ta dễ lạc giữa đám đông và mất cảm giác thời gian. Sự náo nhiệt ấy vừa quen vừa lạ, rất hợp để đặt một chuyện bất thường.
Vì sao người làm việc quá sức dễ có những trải nghiệm lạ?
Thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài làm giảm khả năng tập trung, khiến não dễ bỏ sót hoặc gộp các khoảnh khắc lại. Người ta có thể ngủ gật thoáng qua hoặc nhầm lẫn thời gian mà không nhận ra.
