Trên tấm sơ đồ chỗ ngồi dán ở cửa xe, giường số một được tô bằng bút đỏ, và người lơ xe bảo nó chưa từng được bán cho ai.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tối nay là truyện hư cấu, chiếc xe, con đèo và bác tài trong truyện đều do mình đặt ra. Nếu bạn đang nằm trên một chuyến xe đêm mà nghe tập này, thì cứ yên tâm, đây là một truyện ma hiền.
Chuyến xe cuối năm và chiếc giường không bán vé
Khang về quê ăn Tết trên chuyến xe khách giường nằm cuối cùng của năm. Xe xuất bến lúc tám giờ tối, chạy suốt đêm, qua một con đèo dài trên cao nguyên rồi mới xuống đồng bằng. Vé mua muộn, cậu chỉ còn được giường số hai, tầng trên, ngay sau lưng bác tài.
Giường số một nằm sát bên, cách một lối đi hẹp. Rèm của nó kéo kín từ lúc cậu lên xe. Khi người lơ xe đi phát chai nước và khăn lạnh, anh ta bước qua giường số một mà không dừng lại.
Khang hỏi bên đó có ai không. Người lơ xe trẻ, tóc nhuộm vàng, cười: giường đó không bán, anh ơi, xe này chạy mấy năm nay rồi vẫn để trống. Hỏi vì sao thì anh ta nhún vai, bảo hỏi bác tài, mà bác ít nói lắm.
Xe lăn bánh. Đèn trong khoang tắt dần, chỉ còn dải đèn tím chạy dọc lối đi. Tiếng máy lạnh rì rì, mùi nước hoa xịt xe ngọt lợ. Khang đeo tai nghe, nhắm mắt, nghĩ tới nồi bánh chưng mẹ đang canh ở nhà.
Tiếng thở sau tấm rèm khép kín
Gần một giờ sáng, xe bắt đầu leo đèo. Khang tỉnh giấc vì xe nghiêng sang một bên, rồi nghiêng sang bên kia. Cậu tháo tai nghe. Và giữa tiếng máy, cậu nghe một tiếng khác, rất gần.
Tiếng thở. Chậm, đều, như người đang ngủ say. Nó phát ra từ sau tấm rèm giường số một.
Cậu nằm im, nhìn tấm rèm. Nó khẽ phồng lên rồi xẹp xuống theo nhịp thở ấy. Một mùi lạ thoảng sang, không phải mùi nước hoa xịt xe, mà là mùi áo mưa vải bạt ướt và mùi đất đỏ sau cơn mưa, cái mùi của người vừa đi một quãng đường dài dưới trời mưa.
Khang tự nhủ chắc lơ xe cho người quen nằm nhờ. Nhưng cậu đã nhìn thấy người lơ xe đang ngủ gục dưới sàn cuối xe, chân gác lên thùng đồ. Còn bác tài thì đang ngồi trước mặt cậu, hai tay giữ chặt vô lăng, mắt nhìn thẳng vào màn sương trắng đục.
Khúc cua trong sương và chai nước ở bậc cửa
Gần đỉnh đèo, sương dày tới mức đèn pha chỉ rọi được vài mét. Bác tài giảm số, cho xe chậm dần rồi tấp vào một khoảng đất rộng ở khúc cua. Không có quán, không có nhà, chỉ có một cột cây số mờ trong sương và một lối mòn nhỏ dẫn xuống thung lũng.
Bác tài kéo phanh tay, bật đèn trong xe lên mức sáng nhất, rồi mở cửa trước. Hơi lạnh tràn vào, mang theo mùi lá thông ướt. Bác lấy một chai nước suối trong hộc, đặt lên bậc cửa, rồi ngồi yên, hai tay đặt trên đùi, không quay lại nhìn ai.
Khang nghe tiếng thở sau rèm ngừng lại. Rồi tiếng sột soạt của chăn. Rồi một tiếng động mà cậu nhớ mãi: tiếng bậc thang sắt của xe giường nằm lún xuống, từng nấc một, như có người đang chậm rãi trèo xuống.
Không ai đi qua lối đi. Không có bóng người nào ở cửa. Nhưng chai nước trên bậc cửa khẽ lăn nửa vòng, như ai đó vừa cúi xuống cầm lên rồi lại thôi. Một lúc lâu, bác tài mới gật đầu với khoảng không ngoài cửa, đóng cửa lại và cho xe chạy tiếp.
Câu chuyện của bác tài lúc trời sáng
Khi xe đã xuống chân đèo, Khang không chịu được nữa. Cậu thò tay kéo rèm giường số một. Giường trống, chăn gấp vuông vức. Cậu đặt tay lên tấm nệm. Nó còn ấm, như vừa có người nằm.
Bác tài nhìn cậu qua gương chiếu hậu. Lần đầu tiên trong đêm, bác lên tiếng. Bác kể nhiều năm trước, có một chuyến xe cuối năm bị hỏng ở đúng khúc cua ấy. Một anh khách trẻ, nhà ở dưới thung lũng, xung phong đi bộ xuống làng gọi người lên giúp. Sương dày lắm. Xe sửa xong lúc gần sáng, nhưng anh ta không quay lại, và người làng bảo đêm ấy chẳng thấy ai xuống.
Từ đó, bác nói, giường số một xe bác không bán. Chuyến nào qua đèo bác cũng dừng ở khúc cua ấy, mở cửa, để một chai nước. Bác không biết có ai thật không. Bác chỉ biết chuyến nào dừng xong, xe bác cũng qua đèo bình an.
Khang hỏi bác có sợ không. Bác cười, giọng khàn: sợ gì, khách quen mà. Người ta chỉ muốn về nhà ăn Tết, như cháu thôi.
Chuyến xe quay lại thành phố sau Tết
Mùng sáu Tết, Khang ra bến bắt xe trở lại thành phố. Cậu cố tình chọn đúng nhà xe ấy. Trên sơ đồ chỗ ngồi, giường số một vẫn tô bút đỏ.
Lần này xe leo đèo vào buổi chiều, nắng vàng hanh trên những rặng thông. Tới khúc cua, bác tài lại tấp vào, mở cửa, và Khang thấy trên bậc đá ven đường, ngay đầu lối mòn xuống thung lũng, có một chai nước suối đã đặt sẵn từ trước, nắp còn nguyên, bên cạnh là một nhành mai rừng còn tươi.
Không ai trên xe đặt nó. Bác tài nhìn chai nước rất lâu rồi bảo khẽ, như nói với chính mình: thì ra năm nay người ta về sớm.
Khi xe lăn bánh, Khang ngoái lại. Tấm rèm giường số một, lúc đi vẫn mở toang, giờ đã được ai đó kéo lại kín mít. Và từ sau tấm rèm, rất nhỏ, có tiếng thở đều đặn của một người vừa ăn Tết xong, đang ngủ ngon trên đường đi làm ăn xa.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nhiều người sợ đi đèo vào ban đêm?
Đèo đêm hội đủ những thứ khiến não căng thẳng: tầm nhìn hẹp, vực sâu không thấy đáy, khúc cua liên tục và rất ít người qua lại. Khi không nhìn rõ, trí tưởng tượng tự lấp chỗ trống, nên một bóng cây hay một cột mốc cũng dễ bị nhìn thành bóng người.
Tài xế lái xe đêm có thể bị ảo giác không?
Có. Lái lâu trong đêm, nhất là khi thiếu ngủ, người ta có thể rơi vào những giấc ngủ rất ngắn chỉ vài giây mà không biết, và thấy những hình ảnh không có thật ở rìa tầm mắt. Vì vậy các nhà xe đường dài thường bố trí hai tài xế đổi ca.
Tục đặt nước hay thắp hương ở khúc cua đường đèo có từ đâu?
Ở nhiều vùng, người ta lập miếu nhỏ hay đặt lễ ở những khúc đường từng có người gặp nạn để tưởng nhớ và cầu đi đường bình an. Đó là một nét tín ngưỡng dân gian thể hiện lòng tôn trọng người đã khuất, và nhắc người đi sau giảm tốc ở đoạn nguy hiểm.
Vì sao nằm xe giường nằm thường khó ngủ sâu?
Xe rung lắc, đổi hướng liên tục khi qua đèo, tai trong phải làm việc không ngừng để giữ thăng bằng. Tiếng máy, ánh đèn và tư thế nằm hẹp cũng khiến giấc ngủ chập chờn, nên hành khách hay tỉnh giữa chừng và dễ nghe ra những âm thanh lạ.
Sương mù trên đèo làm thay đổi âm thanh như thế nào?
Không khí lạnh, ẩm sát mặt đất có thể khiến âm thanh truyền đi khác thường, có lúc nghe rất gần, có lúc lại bị nuốt mất. Cộng với tầm nhìn gần như bằng không, người đứng trong sương khó đoán được tiếng động phát ra từ đâu.
