Giữa bài thi nghe tiếng Anh ở phòng số ba, có một giọng thì thầm bằng tiếng Việt nhắc đáp án cho cả phòng, và nhắc sai toàn bộ.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện hư cấu mình viết cho vui, trung tâm ngoại ngữ, phòng thi và những người trong truyện đều không có thật. Bạn nào sắp thi nghe thì nghe truyện này xong nhớ tự tin vào tai mình nhé.
Phòng thi số ba
Trung tâm ngoại ngữ ấy nằm trên tầng hai một dãy nhà cũ cạnh trường đại học, mỗi tháng tổ chức một kỳ thi thử cho học viên luyện thi chứng chỉ. Phòng thi số ba là phòng nhỏ nhất, mười tám chỗ, có một chiếc loa treo tường đời cũ, tiếng rè rè như radio thời trước.
Ngân, sinh viên năm cuối, thi thử ở phòng số ba vào một sáng chủ nhật. Phần nghe bắt đầu. Giọng người đọc bản ngữ đều đều kể chuyện một người đặt bàn ở nhà hàng. Ngân căng tai, tay cầm bút chì.
Đúng câu thứ ba, cô nghe thấy, chen giữa tiếng đọc tiếng Anh, một giọng nam thì thầm bằng tiếng Việt, gần như sát bên tai: chọn B. Câu này B chắc luôn.
Cô giật mình nhìn quanh. Cô thí sinh bên cạnh cũng đang nhìn quanh. Cậu thí sinh bàn sau mặt tái mét. Cả phòng nhìn nhau, rồi cúi xuống, gần như đồng loạt, khoanh vào ô B.
Mười tám bài thi giống nhau
Giọng thì thầm nhắc tiếp cả bài, câu nào cũng chắc nịch: câu này C, câu này A, câu này thì chắc chắn D. Nó nói đầy tự tin, như một người bạn học giỏi ngồi bàn trên. Nhiều người trong phòng nghe không kịp tiếng Anh, đành theo nó.
Một tuần sau có điểm. Mười tám thí sinh phòng số ba, cả những người khá nhất, đều sai giống hệt nhau ở đúng những câu ấy. Phần nghe của cả phòng thấp nhất từ trước tới nay. Cô quản lý trung tâm nghi có người thông đồng, gọi từng người lên hỏi.
Ai cũng kể về giọng thì thầm. Cô quản lý mở lại tệp ghi âm bài thi. Tệp sạch sẽ, chỉ có giọng người đọc bản ngữ. Không có một chữ tiếng Việt nào. Cô thử cho phát lại trong phòng số ba, qua chiếc loa cũ. Tới câu thứ ba, cả cô cũng nghe thấy: chọn B.
Bác bảo vệ trung tâm nghe kể thì cười khà khà, bảo phòng ba ấy à, cái cậu ấy lại đi thi rồi.
Cậu học viên thi mãi không đỗ
Bác bảo vệ kể ngày xưa, khi trung tâm mới mở, có một cậu học viên ngày nào cũng đến sớm nhất, về muộn nhất, yêu tiếng Anh tới mức đặt tên con chó nhà mình bằng một chữ tiếng Anh. Nhưng tai cậu nghe kém, thi chứng chỉ bảy lần, phần nghe lần nào cũng trượt.
Cậu không bao giờ nản, lần nào trượt cũng cười, bảo lần sau chắc chắn đỗ. Về sau cậu ốm rồi mất, cũng lâu rồi, bác không nhớ rõ năm. Từ đó thỉnh thoảng phòng số ba lại có giọng thì thầm, lúc nào cũng nhiệt tình, lúc nào cũng sai.
Ngân nghe xong không biết nên sợ hay nên thương. Cô nghĩ tới một người ngồi đúng chỗ này bảy lần, nghe chiếc loa rè rè, cố gắng tới mức hết đời vẫn chưa thôi.
Rồi cô nghĩ tới một điều khác, rất thực dụng. Nếu nó lúc nào cũng sai, thì nó là chiếc la bàn chỉ ngược hoàn hảo nhất thế giới.
Chiếc la bàn chỉ ngược
Kỳ thi thử tháng sau, Ngân xin ngồi phòng số ba. Giọng thì thầm lại đến: câu này A chắc luôn. Cô gạch A đi, chỉ còn chọn giữa ba. Câu sau nó nói D, cô gạch D. Cả bài cô làm như vậy, vừa nghe tiếng Anh vừa loại trừ theo lời nó.
Lần ấy điểm nghe của Ngân cao nhất trung tâm. Tin đồn lan nhanh. Tháng sau, mười tám chỗ phòng số ba được đăng ký kín chỉ trong một buổi sáng. Cả phòng nghe giọng thì thầm, cả phòng gạch bỏ đáp án nó nhắc, cả phòng điểm cao.
Rồi tới giữa kỳ thi tháng thứ ba, giọng thì thầm im lặng một lúc lâu, rồi nói, nghe rõ là đang dỗi: mọi người gạch hết lời mình nói à. Lần này đúng thật mà, câu này B, mình thề.
Cả phòng ngập ngừng. Ngân nghe kỹ đoạn hội thoại, và nhận ra lần này nó nói đúng. Cô khoanh B. Cô không biết vì sao, nhưng cô thấy vui như vừa thấy một người bạn tiến bộ.
Lớp học tiếng Anh lúc nửa đêm
Sau kỳ thi ấy, Ngân bàn với mấy bạn cùng nhóm. Họ xin bác bảo vệ cho mở phòng số ba mỗi tối thứ sáu, cắm điện thoại vào loa, phát các bài luyện nghe từ dễ đến khó, có lời giải thích bằng tiếng Việt. Họ gọi đó là lớp học thêm cho bạn phòng ba.
Không ai biết hồn ma có nghe không. Nhưng ở các kỳ thi sau, giọng thì thầm ít nói hẳn, chỉ nhắc vài câu, và câu nào nó nhắc cũng đúng nhiều hơn sai. Có lần nó còn tự sửa: à không, câu này C, xin lỗi, nghe nhầm chữ fifteen với fifty.
Kỳ thi cuối cùng Ngân dự ở trung tâm, trước khi cô thi chứng chỉ thật, phòng số ba chỉ nghe thấy giọng ấy đúng một lần. Đến câu khó nhất, nó thì thầm: câu này mình không chắc, các bạn tự nghe nhé. Mình đi đây, chúc mọi người đỗ.
Từ đó phòng số ba im lặng. Trung tâm thay chiếc loa cũ bằng tai nghe mới. Ngân thi đỗ chứng chỉ với điểm nghe rất cao. Trong buổi lễ trao chứng chỉ, khi đọc tên cô, cô nghe thấy rất khẽ, sát bên tai, một tràng vỗ tay của một người, và một câu tiếng Anh phát âm còn hơi ngọng: congratulations.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao trong tiếng ồn ta dễ nghe ra lời người nói?
Não người luôn tìm kiếm tiếng nói và khuôn mẫu quen thuộc, nên những âm thanh rè rè, lộn xộn đôi khi được nghe thành lời. Khi đang căng thẳng hoặc chờ đợi một điều gì, hiện tượng này càng dễ xảy ra.
Làm bài thi nghe ngoại ngữ có mẹo gì đáng nhớ?
Đọc trước câu hỏi để biết cần nghe gì, gạch chân từ khoá, và đừng mắc kẹt ở một câu đã lỡ. Luyện nghe đều đặn hằng ngày, kể cả nghe những đoạn ngắn, thường hiệu quả hơn ôn dồn trước kỳ thi.
Vì sao người học hay nghe nhầm số như mười lăm và năm mươi trong tiếng Anh?
Hai số này phát âm khá giống nhau, khác chủ yếu ở trọng âm và âm cuối. Người học nên chú ý trọng âm rơi vào âm tiết nào và luyện nghe những cặp số dễ lẫn.
Vì sao truyện ma vui thường xoay quanh một người quá nhiệt tình?
Một nhân vật hết lòng mà làm hỏng việc vừa buồn cười vừa dễ thương, nên người nghe cười mà không thấy ác ý. Truyện ma vui dùng sự nhiệt tình ấy để nói về những cố gắng dang dở một cách nhẹ nhàng.
Người lớn học ngoại ngữ có quá muộn không?
Không. Người lớn có lợi thế về kỷ luật, mục tiêu rõ ràng và khả năng tự học, dù phát âm có thể khó hơn trẻ em. Điều quan trọng là học đều, chọn tài liệu phù hợp và chấp nhận sai để tiến bộ.
