Đêm đó cái cần câu của mình cong vút xuống như mắc phải con cá lớn, mà thứ mình kéo lên khỏi mặt nước đen lại là một chiếc đồng hồ đeo tay, kim vẫn còn chạy.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện hư cấu, mình kể bằng giọng một anh giao hàng do mình đặt ra, cây cầu và thành phố cũng không có tên thật. Bạn ngồi xuống bờ kè cạnh mình, thả cần, rồi nghe nhé.
Ca đêm và cái cần câu
Mình chạy giao hàng ở thành phố này được bốn năm. Ban ngày mình đi học nghề sửa điện lạnh, tối chạy đơn tới khuya. Xong đơn cuối thường là gần mười một giờ, mình không về phòng trọ ngay mà ghé xuống bờ kè dưới gầm một cây cầu lớn, thả cần câu chừng một tiếng.
Câu đêm ở đó chẳng được bao nhiêu cá, chủ yếu là để ngồi yên. Tiếng xe trên cầu ầm ầm phía trên đầu, còn dưới gầm thì lại tĩnh, chỉ có nước vỗ vào chân trụ và mùi sông. Ngồi đó, mình thấy cả ngày mệt mỏi trôi theo dòng nước.
Ở đầu cầu phía bên kia, đêm nào cũng có một bà cụ ngồi trên chiếc ghế nhựa thấp, cạnh cột đèn. Bà mặc áo bà ba màu nâu, tóc bạc búi gọn, tay cầm cái quạt nan. Bà không bán gì, không xin gì, chỉ ngồi nhìn về phía cầu như đợi ai.
Mình đi ngang hoài nên quen mặt. Có lần mình hỏi bà đợi ai mà khuya vậy. Bà cười hiền, nói đợi ông nhà đi làm về, ông hẹn mười một giờ. Mình nghĩ chắc ông cụ làm bảo vệ hay chạy xe ôm đâu đó, cũng không hỏi thêm.
Chiếc đồng hồ dưới đáy sông
Một đêm đầu mùa mưa, nước sông lên cao, đục ngầu. Mình vừa thả cần được mấy phút thì dây căng cứng, cần cong vút. Mình mừng thầm, tưởng mắc con cá lóc lớn, gồng tay kéo mãi mới lên.
Ở lưỡi câu không có cá. Mắc vào đó là sợi dây da đã mục của một chiếc đồng hồ đeo tay. Mặt kính trầy xước, vỏ kim loại xỉn màu, kiểu đồng hồ lên dây cót mà ông nội mình hay đeo hồi xưa. Kỳ lạ là kim giây vẫn chạy, tích tắc, tích tắc, rõ mồn một giữa tiếng nước.
Mình lau đồng hồ vào áo, lật mặt sau ra xem. Nắp đáy có khắc mấy chữ đã mòn, đọc ra được hai chữ Tặng anh, còn lại thì không đọc nổi. Kim giờ chỉ gần mười một giờ, kim phút dừng ở mười một giờ kém năm.
Mình nhìn đồng hồ điện thoại, lúc đó đã gần nửa đêm. Kim phút trên chiếc đồng hồ cũ không nhích, chỉ có kim giây quay mãi, quay mãi, như người ta đứng một chỗ mà cứ dậm chân.
Người đàn ông hỏi giờ
Mình bỏ chiếc đồng hồ vào túi áo khoác, định mai đem ra tiệm sửa xem. Đang cuốn dây câu, mình nghe sau lưng có tiếng ai hỏi khẽ, em ơi, mấy giờ rồi em.
Mình quay lại. Một người đàn ông chừng bốn mươi tuổi đứng sát mép kè, mặc bộ đồ công nhân màu xanh đã bạc, đầu đội mũ bảo hộ. Áo quần ông ướt sũng, nước nhỏ tong tong xuống nền xi măng, dù trời đêm đó không mưa.
Mình nói gần mười hai giờ rồi chú. Ông gật đầu, nhìn ra sông, lẩm bẩm trễ rồi, trễ rồi, bả đợi. Rồi ông bước lùi vào bóng tối của chân trụ cầu. Mình rọi đèn điện thoại theo, chỗ đó chỉ có vũng nước nhỏ in hình hai bàn chân.
Từ đêm đó, đêm nào mình câu dưới gầm cầu, gần nửa đêm là người đàn ông lại hiện ra sau lưng, hỏi đúng một câu mấy giờ rồi em. Mình bắt đầu sợ. Mình đổi chỗ câu, ông vẫn tới. Mình thôi không câu, chạy xe ngang qua cầu, vẫn thấy ông đứng dưới gầm, ngước lên nhìn mình, áo ướt sũng dưới ánh đèn.
Câu chuyện của bà cụ
Một đêm, mình không chịu nổi nữa, mình dừng xe ở đầu cầu, ngồi xuống cạnh bà cụ. Mình móc chiếc đồng hồ ra hỏi bà có biết của ai không. Bà nhìn chiếc đồng hồ, cái quạt nan trên tay rơi xuống đất.
Bà cầm chiếc đồng hồ bằng hai tay, lật mặt sau, lấy ngón tay dò từng chữ khắc. Bà nói, Tặng anh ngày cưới, em Mai. Bà chính là Mai. Chiếc đồng hồ là quà cưới bà để dành tiền cả năm mới mua được cho chồng.
Bà kể, hồi trẻ ông làm công nhân, đi làm ca đêm ở công trường xây cây cầu cũ trên chỗ này. Đêm đó mưa lớn, nước lũ về bất ngờ, giàn giáo bị cuốn. Ông hẹn về lúc mười một giờ để ăn bát chè đậu bà nấu, rồi không bao giờ về nữa. Người ta tìm mãi không thấy ông.
Bà nói, từ đó tới giờ hơn bốn mươi năm, cầu cũ đã phá, cầu mới đã xây, bà vẫn ra đầu cầu ngồi đợi. Con cháu khuyên mãi không được. Bà nói ông hẹn mười một giờ, ông là người giữ lời, bà phải ngồi đây để lúc ông về còn có người mở cửa.
Mười một giờ đúng
Mình ngồi với bà tới khuya. Gần mười một giờ, chiếc đồng hồ trong tay bà bỗng kêu tách một tiếng nhỏ. Kim phút nhích lên, đứng đúng mười một giờ. Lần đầu tiên sau bao nhiêu năm, nó chạy tiếp.
Mình ngẩng lên. Ở giữa cầu, dưới ánh đèn vàng, người đàn ông mặc đồ công nhân đang đi tới. Lần này áo ông khô ráo, mũ bảo hộ cầm trên tay, bước chân nhẹ tênh. Ông dừng lại trước mặt bà cụ, cười, nói, anh về rồi nè, em chờ có lâu không.
Bà cụ không nhìn thấy ông, mình biết vậy vì bà vẫn nhìn ra phía cầu. Nhưng bà nghiêng đầu như nghe được gì đó, rồi bà cười, nói nhỏ, về rồi thì thôi, về rồi thì đi ăn chè. Bà đứng dậy, cầm ghế nhựa, đi về phía con hẻm nhà bà. Người đàn ông đi bên cạnh, tay nắm tay bà.
Từ hôm đó, bà cụ không ra đầu cầu nữa. Mình hỏi thăm hàng xóm, họ nói bà về quê sống với con gái, đi vui vẻ lắm, bà nói ông nhà về rồi, khỏi đợi nữa. Mình vẫn câu đêm dưới gầm cầu, không còn ai hỏi giờ. Thỉnh thoảng mình nhìn đồng hồ điện thoại, gần mười một giờ, lại nhớ tới một người đàn ông đã đi rất xa để về cho kịp một lời hẹn.
Câu hỏi thường gặp
Câu cá đêm dưới gầm cầu có an toàn không?
Câu cá ở bờ kè ban đêm cần cẩn thận vì nền trơn, nước sâu và tầm nhìn kém. Nên đi cùng người khác, mang đèn, mặc áo phản quang, tránh những ngày nước lên cao và chỉ câu ở nơi được phép.
Đồng hồ lên dây cót hoạt động thế nào?
Đồng hồ cơ lên dây cót dùng một dây lò xo cuộn chặt để tích năng lượng, rồi nhả dần qua hệ bánh răng để kim chạy đều. Khi dây cót hết, đồng hồ dừng, nên người đeo phải lên dây thường xuyên.
Vì sao đồng hồ cũ ngâm nước lâu lại hỏng?
Nước và bùn lọt vào bên trong làm rỉ sét các chi tiết kim loại nhỏ, bôi trơn bị hỏng, bánh răng kẹt lại. Vì vậy đồng hồ vớt lên từ nước hầu như không thể tự chạy nếu không được sửa kỹ.
Vì sao truyện ma hay có chi tiết kim đồng hồ dừng ở một giờ nhất định?
Một chiếc đồng hồ dừng kim là hình ảnh rất mạnh của thời gian bị đóng băng ở một khoảnh khắc mất mát. Người kể chuyện dùng nó để nói rằng có những nỗi chờ đợi không trôi đi được.
Vì sao chuyện người đợi người không về lại khiến người nghe xúc động?
Chờ đợi là trải nghiệm ai cũng từng có, và lòng chung thủy khi chờ một người không trở về chạm tới nỗi sợ mất mát rất sâu trong mỗi người. Truyện ma buồn thường dùng nỗi chờ đợi để nói về tình thương hơn là nỗi sợ.
