Sáng ngày mười hai tháng chạp, trên lớp sương muối trắng xoá phủ mái tôn chuồng gà, có in một bàn tay.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, kể bằng những trang nhật ký của một người phụ nữ trồng rau ở một làng vùng núi phía Bắc giữa đợt rét đậm. Làng và người trong truyện đều là đặt ra.
Trang nhật ký ngày mười hai
Sáng nay rét quá, nhiệt độ ngoài trời chắc dưới không độ. Mình dậy từ năm giờ, ra thăm luống rau cải phủ nilon. Cỏ trắng xoá sương muối, giẫm lên kêu lạo xạo như giẫm muối thật. Ruộng chè trên đồi mờ mịt.
Lúc đi qua chuồng gà, mình thấy trên mái tôn có một dấu bàn tay. Năm ngón xoè ra, in rõ trên lớp sương muối, như có ai áp tay lên rồi nhấc ra. Bàn tay to, ngón dài, của đàn ông. Mái chuồng gà cao hơn đầu mình, phải với tay mới chạm được.
Mình nghĩ chắc thằng Lâm con mình nghịch. Nhưng nó ngủ trong chăn từ tối, tới giờ còn chưa dậy. Chồng mình thì đi làm công trình dưới xuôi, cả tháng nay chưa về.
Mặt trời lên, sương tan, dấu tay cũng tan theo. Mình không nghĩ thêm nữa, vì hôm nay phải cắt rau giao cho thương lái.
Trang nhật ký ngày mười ba và mười bốn
Sáng ngày mười ba, mái tôn chuồng gà lại có dấu tay. Lần này hai dấu, cách nhau một sải, dấu thứ hai nằm lệch về phía mép mái hướng lên đồi. Mình đứng nhìn rất lâu, rét thấu xương mà không thấy lạnh, chỉ thấy sợ.
Mình hỏi bà Sử nhà bên. Bà bảo mấy hôm nay trên đồi chè có người đi lạc. Ông Phong ở bản trên, ngoài bảy mươi, hay lên đồi hái chè, ba hôm trước đi rồi không về. Người ta đã tìm hai ngày, sương mù dày quá, không thấy.
Sáng ngày mười bốn, mình dậy sớm hơn, ra chuồng gà từ bốn giờ rưỡi, soi đèn pin. Trên mái tôn có ba dấu tay. Không phải chỉ mái chuồng gà, mà cả mái tôn nhà kho, mái tôn cái lán để phân bón, mỗi mái một dấu.
Mình đứng ở sân, nhìn các dấu tay nối nhau. Chúng xếp thành một hàng thẳng, chỉ ra cổng sau, chỉ lên con dốc dẫn lên đồi chè.
Lên đồi lúc rạng sáng
Mình không biết mình nghĩ gì. Mình chỉ biết mình đánh thức thằng Lâm, dặn nó sang nhà bà Sử, rồi khoác thêm hai cái áo, cầm đèn pin, cầm cái chăn len và cái phích nước nóng, đi lên dốc.
Sương muối phủ trắng cả đồi chè. Lá chè cứng đơ, giòn như bánh đa. Mỗi hơi thở ra thành một đám khói trắng. Mình rọi đèn và thấy trên những tảng đá dọc đường có dấu bàn tay in trên lớp sương, cứ vài chục bước lại một dấu, như ai đó đi trước đánh dấu đường.
Mình đi theo các dấu tay, rẽ khỏi lối mòn, vào một khe đá giữa hai đồi chè, chỗ người ta ít đi vì dốc và trơn. Ở đó, cuối khe, có một cái lán nhỏ bằng tre của người hái chè dựng tạm từ mùa trước.
Dấu tay cuối cùng in trên mái lán phủ sương. Dưới mái lán, mình thấy ông Phong ngồi co ro, môi tím ngắt, người run bần bật, chân bị trật không đi được, còn sống.
Trang nhật ký ngày mười bốn, buổi tối
Mình quấn chăn cho ông, đổ nước nóng cho ông uống từng ngụm nhỏ, rồi gọi điện xuống bản. Nửa tiếng sau người ta lên, khiêng ông xuống. Trạm y tế xã đưa ông đi tuyến trên. Tối nay người nhà gọi báo ông qua cơn nguy hiểm rồi.
Ông Phong tỉnh lại có kể. Ông bảo hôm đó sương mù quá, ông trượt chân, lết được vào lán thì không đi nổi nữa. Đêm nào ông cũng thấy có một người đàn ông ngồi ở cửa lán, quay lưng, không nói gì, chỉ ngồi đó cho ông đỡ sợ.
Ông bảo gần sáng người ấy đứng dậy, đi xuống dốc. Ông gọi theo, nhờ báo người nhà. Người ấy quay lại, giơ bàn tay lên như bảo ông yên tâm, rồi đi vào sương.
Mình hỏi ông người ấy trông thế nào. Ông bảo không nhìn rõ mặt, chỉ thấy mặc cái áo bông quân đội cũ, đội mũ len, tay to và dài.
Trang nhật ký ngày rằm tháng chạp
Hôm nay mình kể chuyện với bà Sử. Bà nghe xong, ngồi im lâu lắm. Rồi bà bảo, nhiều năm trước, bản mình có một anh làm nghề đi rừng, hay giúp người đi lạc. Một mùa rét như năm nay, anh lên đồi tìm người rồi không trở về. Từ đó người bản hay kể, ai lạc trên đồi chè mùa sương muối thì thế nào cũng có người dẫn đường.
Bà bảo anh ấy hay mặc áo bông quân đội cũ, đội mũ len. Mình không hỏi gì thêm.
Tối nay mình thắp một nén hương ở góc sân, hướng lên đồi chè. Thằng Lâm hỏi mẹ thắp cho ai. Mình bảo thắp cho một người tốt.
Sáng mai trời ấm lên, đài báo hết rét đậm. Mình ra chuồng gà lúc rạng sáng, mái tôn ướt sương, không có dấu tay nào. Chỉ có một vệt tay quệt rất nhẹ ở mép mái, như một lời chào. Mình đứng đó tới khi mặt trời lên, sương tan hết, mới vào nhà nấu cơm.
Câu hỏi thường gặp
Sương muối là gì?
Sương muối là hơi nước trong không khí đóng băng thành tinh thể trắng trên bề mặt cây cỏ, mái nhà khi nhiệt độ xuống rất thấp, thường gặp ở vùng núi phía Bắc mùa rét đậm. Sương muối có thể làm cây trồng bị cháy lá.
Vì sao dấu tay có thể in lên lớp sương muối?
Lớp sương muối rất mỏng và xốp, chỉ cần chạm nhẹ hoặc hơi ấm từ tay là tinh thể tan hoặc vỡ, để lại hình in. Vì vậy trên mái tôn phủ sương, mọi va chạm đều lộ ra rất rõ.
Người bị lạnh lâu ngoài trời có nguy hiểm thế nào?
Ở lâu trong giá rét, thân nhiệt có thể hạ thấp gây run, lú lẫn, môi tím và rất nguy hiểm với người già. Khi gặp người bị lạnh, cần đưa họ vào chỗ ấm, ủ ấm và gọi ngay nhân viên y tế.
Vì sao người đi lạc trong sương mù dễ mất phương hướng?
Sương mù che mất các mốc nhìn quen như cây, đỉnh đồi, nhà cửa, khiến người ta không định hướng được. Mặt đất trơn ướt và lạnh cũng làm người đi dễ trượt ngã, nhất là người cao tuổi.
Truyện này có thật không?
Không, đây là truyện hư cấu do Chuyện Ma sáng tác. Làng, đồi chè và các nhân vật đều là đặt ra.
