Người ta bán cho Mai chiếc xe máy cũ với giá rẻ hơn thị trường một chút, và tặng kèm một thứ mà cô không hỏi mua: chiếc mũ bảo hiểm thứ hai.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Đây là một truyện hư cấu, cô gái, chiếc xe và xóm trọ ven sông trong truyện đều do mình nghĩ ra. Truyện hôm nay hơi lạnh gáy ở đầu, nhưng mình hứa cuối truyện sẽ ấm.
Chiếc xe cũ ở tiệm gần chợ
Mai hai mươi hai tuổi, rời quê lên thành phố làm giao hàng đồ ăn. Chiếc xe đạp điện không chạy nổi những cuốc xa, cô dành dụm mấy tháng, ra một tiệm xe cũ gần chợ chọn chiếc xe số màu xanh đã bạc. Máy êm, giấy tờ đủ, giá vừa túi tiền.
Lúc cô dắt xe ra, ông chủ tiệm gọi giật lại, đưa thêm một chiếc mũ bảo hiểm màu đỏ, quai đã sờn, phía sau dán một hình hoa sen nhỏ. Của chủ cũ để lại, ông bảo, cháu cầm luôn đi, chú để đây cũng chẳng ai lấy.
Mai treo chiếc mũ đỏ vào móc dưới yên. Cô nghĩ có lúc chở bạn cùng phòng đi chợ thì dùng. Rồi cô quên khuấy mất nó.
Cho tới đêm đầu tiên cô chạy ca khuya.
Người ngồi sau biết nghiêng theo cua
Gần mười một giờ đêm, Mai giao một hộp cháo cho khách ở khu chung cư bên kia cầu. Lúc vòng xe lên dốc cầu, cô cảm thấy yên sau trĩu xuống, đúng sức nặng của một người. Tay lái nặng hơn. Xe bò lên dốc chậm hơn hẳn.
Cô tưởng mình mệt. Nhưng xuống tới chân cầu, vào khúc cua gắt, cô cảm nhận rõ ràng một điều mà ai từng chở người khác đều biết: người ngồi sau nghiêng theo cô. Không ghì lại, không ngồi cứng đơ như người lạ, mà nghiêng nhẹ, đúng nhịp, như một người đã ngồi sau xe máy cả đời.
Mai dừng xe ngay giữa đường, quay lại. Yên sau trống. Chiếc mũ đỏ vẫn treo dưới yên, chỉ có điều nó đang đung đưa, dù xe đã dừng hẳn.
Đêm đó cô về phòng trọ, trùm chăn kín đầu, định sáng ra sẽ mang xe trả tiệm.
Những cuộc trò chuyện với khoảng trống phía sau
Nhưng sáng ra, nghĩ tới tiền đã đưa, Mai lại nổ máy đi làm. Đêm nào cũng vậy, cứ quá mười giờ, yên sau lại nặng. Lạ một điều, cái nặng ấy không làm cô sợ thêm nữa. Nó hiền. Nó chưa bao giờ làm gì hơn là ngồi đó, và nghiêng theo cô mỗi khúc cua.
Chạy ca đêm một mình buồn lắm. Một đêm mưa, đứng trú dưới mái hiên chờ khách xuống lấy hàng, Mai buột miệng kể chuyện mẹ cô ở quê vừa đau lưng. Cô kể như nói với một người ngồi sau. Rồi từ đó, đêm nào cô cũng kể. Chuyện khách khó tính, chuyện tiền phòng, chuyện nhớ nhà.
Có một đêm, cô mải nghĩ, suýt vượt đèn đỏ ở ngã tư. Một bàn tay vỗ nhẹ hai cái lên vai cô, đúng lúc chiếc xe tải lao qua trước mũi xe. Mai đứng im dưới đèn đỏ, run bắn, rồi nói khẽ: cảm ơn.
Cô bắt đầu để ý: cái nặng ở yên sau nặng nhất mỗi khi xe chạy qua con đường ven sông phía nam thành phố. Ở đó, nó như muốn níu cô lại, như người ngồi sau đang ngoái nhìn một ngõ nhỏ.
Xóm trọ ven sông và bà cụ chờ cửa
Mai quay lại tiệm xe hỏi chủ cũ. Ông chủ tiệm gãi đầu, nhớ ra người bán là một bà cụ ở xóm trọ ven sông, bán xe sau khi con trai mất vì bệnh. Ông chỉ đường cho cô.
Bà cụ sống một mình trong căn phòng nhỏ, trước cửa có giàn mướp. Thấy Mai dắt chiếc xe xanh vào ngõ, bà đứng sững. Rồi bà nhìn thấy chiếc mũ đỏ có hình hoa sen, và bà khóc.
Bà kể con trai bà làm thợ hồ, chiều nào đi làm về cũng chở bà ra chợ ven sông mua mớ rau, con cá. Chiếc mũ đỏ là của bà, con trai mua, dán hình hoa sen cho bà dễ nhận. Bao năm nó cứ treo dưới yên, để lúc nào mẹ cần là có. Từ hôm con đi, bà không ra chợ chiều nữa, vì chẳng ai chở.
Mai ngồi nghe, tay đặt trên yên sau. Lần đầu tiên, cô hiểu ra cái nặng ở yên sau không phải người đi nhờ. Đó là một người không còn cầm lái được nữa, nên đành ngồi phía sau, nhờ người lạ chở mình đi tìm đường về.
Buổi chợ chiều chủ nhật
Mai để lại chiếc mũ đỏ cho bà cụ. Cô hứa chiều chủ nhật nào không phải đi ca sẽ ghé chở bà ra chợ. Đêm ấy chạy về, lần đầu sau nhiều tuần, yên sau nhẹ tênh. Cô thấy vừa nhẹ nhõm, vừa trống trải như mất một người bạn.
Chủ nhật, cô chở bà cụ đi chợ ven sông. Bà đội chiếc mũ đỏ, ngồi sau, tay bám nhẹ vào vạt áo cô, nghiêng theo từng khúc cua, đúng cái nhịp quen thuộc ấy.
Mua xong mớ rau muống và con cá rô, trên đường về, bà cụ bỗng bảo: lạ quá cháu ạ, ngồi sau cháu mà bà cứ thấy như có ai đang ôm sau lưng bà, ấm lắm, giống hồi bà còn chở thằng con đi học.
Mai không nói gì. Cô chỉ chạy chậm lại một chút, để con đường ven sông dài thêm một chút, cho ba người trên chiếc xe máy cũ.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao đồ cũ của người khác hay gợi cảm giác có người?
Đồ đã qua sử dụng mang dấu vết của chủ cũ: vết mòn ở chỗ tay cầm, mùi, những thứ được để lại. Não người rất nhạy với dấu vết của người khác, nên khi dùng đồ cũ ta dễ tự hình dung ra chủ nhân của nó, nhất là khi đang một mình và mệt.
Vì sao chạy xe máy đôi khi có cảm giác như chở thêm người?
Gió ngang, mặt đường nghiêng, lốp non hơi hay hàng hoá dồn về sau đều làm xe nặng và lệch. Khi mệt, cảm nhận về thăng bằng của cơ thể kém chính xác hơn, nên một thay đổi nhỏ cũng có thể được cảm thấy như có ai đó vừa ngồi lên yên sau.
Có nên dùng mũ bảo hiểm cũ của người khác không?
Nên thận trọng. Mũ từng bị va đập mạnh có thể đã hỏng lớp xốp bên trong dù nhìn bên ngoài vẫn lành, và quai đã sờn thì giữ không chắc. Tốt nhất là dùng mũ có nguồn gốc rõ ràng, đạt chuẩn và vừa đầu.
Tự nói chuyện một mình khi làm việc đêm có bình thường không?
Rất bình thường. Nhiều người làm việc một mình ban đêm như tài xế, người giao hàng, bảo vệ hay nói thành tiếng để tỉnh táo và bớt cô đơn. Nói ra những lo lắng cũng là một cách tự sắp xếp suy nghĩ của mình.
Vì sao những truyện ma hiền lại khiến người nghe xúc động?
Chúng chạm vào nỗi nhớ người đã khuất mà ai cũng mang. Một hồn ma chỉ muốn về với mẹ hay giữ một thói quen cũ giống như cách ta mong người thân mình vẫn còn đâu đó quanh đây, nên cái rợn ban đầu dễ chuyển thành sự thương cảm.
