Trụ số bảy chưa từng được lắp cánh, đỉnh trụ chỉ là một khối vỏ máy trơ trọi giữa trời, vậy mà đêm ấy chị Vân nghe từ trên đó tiếng cánh quạt quay vù vù, đều, sâu, đúng cái tiếng mà chị đã nghe hàng nghìn lần ở những cánh đồng gió đang chạy.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu mình viết, vùng đồng cỏ ven biển, cánh đồng điện gió và những người trong truyện đều là đặt ra. Truyện này lạ hơn là đáng sợ, và có lẽ hợp nghe vào một đêm có gió.
Cánh đồng dang dở
Chị Vân ba mươi tư tuổi, kỹ sư điện gió. Chị được điều tới một cánh đồng điện gió xây dở trên vùng đồng cỏ ven biển. Dự án dừng giữa chừng vì thủ tục, mười hai trụ đã dựng xong thân, mới có năm trụ lắp đủ cánh, bảy trụ còn lại chỉ là những cột trắng cao vút, trên đỉnh là vỏ máy trơ trọi.
Việc của chị là trực đêm, giám sát hệ thống, ghi nhật ký gió, kiểm tra an toàn trong lúc chờ dự án được làm tiếp. Nhà trực là một container sơn trắng ở giữa cánh đồng, có giường gấp, bàn làm việc, màn hình theo dõi và một bình nước.
Ban đêm ở đây rất đẹp và rất trống. Gió biển thổi không ngớt, cỏ rạp xuống như sóng. Bảy trụ chưa có cánh đứng như bảy ngọn nến chưa thắp.
Đêm thứ chín, trăng sáng gần tròn, chị ra ngoài đi một vòng kiểm tra hàng rào. Đi ngang trụ số bảy, chị nghe thấy tiếng cánh quạt.
Trụ số bảy
Tiếng vù vù, trầm, đều, lên xuống theo từng vòng quay, như hơi thở của một con vật rất lớn. Ai làm điện gió lâu đều thuộc âm thanh ấy. Chị Vân ngẩng lên. Trụ số bảy đứng sừng sững dưới trăng, đỉnh trụ là khối vỏ máy, không có cánh.
Năm trụ có cánh ở phía xa vẫn đứng im, khoá chặt. Vậy mà tiếng cánh quạt vẫn vang trên đầu chị, và chị cảm thấy luồng gió dội xuống mỗi khi một chiếc cánh vô hình lướt qua.
Rồi chị nhìn xuống mặt cỏ. Dưới ánh trăng, trên đồng cỏ quanh chân trụ, có bóng của ba chiếc cánh khổng lồ đang quay. Ba vệt bóng dài, thon, lướt qua mặt cỏ đều đặn, lướt qua cả người chị, rồi vòng lại. Bóng của một thứ không có ở đó.
Và chị nhận ra một điều làm sống lưng chị lạnh toát. Gió đang thổi từ biển vào. Bóng cánh quạt thì quay theo chiều ngược lại, như cánh quạt đang đón một cơn gió thổi từ phía đất liền ra.
Nhật ký gió
Chị Vân về container, mở màn hình theo dõi. Cảm biến trên đỉnh trụ số bảy, thứ duy nhất đã được lắp, báo có rung động đều đặn, như có một rô to đang quay. Chị ghi vào nhật ký: hai mươi ba giờ mười phút, trụ số bảy, rung động không rõ nguyên nhân, cần kiểm tra.
Đêm sau, đúng giờ ấy, tiếng cánh lại vang, bóng cánh lại quay ngược gió. Đêm sau nữa cũng vậy. Chị bắt đầu ghi chép kỹ. Và chị phát hiện một điều kỳ lạ: bóng cánh quay càng nhanh thì sáng hôm sau, gió từ đất liền thổi ra biển càng mạnh, mạnh hơn mọi dự báo.
Chị gọi cho anh trưởng nhóm cũ, người đã làm ở dự án từ đầu. Anh im lặng khá lâu rồi kể. Trụ số bảy là trụ đầu tiên được dựng. Hồi ấy có một chú kỹ sư lớn tuổi, cả đời làm điện gió, phụ trách lắp đặt trụ này. Chú mê gió lắm.
Chú về hưu trước khi trụ được lắp cánh, rồi mất vì bệnh ít lâu sau đó. Trước khi nghỉ, chú dặn anh trưởng nhóm một câu: con nhớ, trụ số bảy đặt đúng chỗ gió đất liền thổi ra mạnh nhất. Ai cũng chỉ đo gió biển thổi vào, mà quên gió đêm từ đất liền ra.
Gió đất liền
Chị Vân là kỹ sư, chị biết gió biển và gió đất liền đổi chiều theo ngày đêm. Ban ngày đất nóng nhanh hơn biển, gió thổi từ biển vào. Ban đêm đất nguội nhanh hơn, gió có thể đổi chiều thổi ra biển. Nhưng ở cánh đồng này, số liệu khảo sát chỉ đo ban ngày.
Chị lấy nhật ký của mình, đối chiếu với số liệu khảo sát cũ. Đúng như lời chú kỹ sư. Ban đêm, ở đúng vị trí trụ số bảy, có một luồng gió đất liền thổi ra rất đều, rất mạnh, mà bản thiết kế không hề tính tới. Nếu lắp cánh và chỉnh hướng đón cả gió đêm, trụ này có thể cho nhiều điện hơn hẳn những trụ khác.
Đêm ấy, chị Vân ra đứng dưới chân trụ số bảy, mang theo cuốn nhật ký. Tiếng cánh quạt vô hình vẫn vù vù trên đầu. Bóng cánh vẫn quay ngược gió biển. Chị nói thành tiếng, không biết nói với ai: chú ơi, con hiểu rồi, con sẽ ghi vào báo cáo.
Tiếng cánh chậm lại. Bóng cánh trên mặt cỏ quay chậm dần, chậm dần, rồi dừng hẳn, ba chiếc bóng nằm im như ba vệt mực trên đồng cỏ bạc. Một luồng gió nhẹ từ đất liền thổi qua, ấm, mang mùi cỏ khô, lướt qua tóc chị như một cái xoa đầu, rồi tan ra phía biển.
Ngày trụ số bảy quay
Báo cáo của chị Vân được gửi lên kèm số liệu đo đêm suốt ba tuần. Người ta kiểm tra lại, đo lại bằng thiết bị mới. Số liệu đúng. Khi dự án được làm tiếp, bản thiết kế được sửa, trụ số bảy được lắp loại cánh và hệ thống điều hướng có thể đón cả gió đêm.
Từ đêm ấy, cảm biến không còn báo rung động lạ nào.
Một năm sau, cánh đồng điện gió hoà lưới. Chị Vân được mời về dự lễ. Đêm hôm trước, chị xin ở lại container trực một lần cuối. Gần nửa đêm, gió đất liền bắt đầu thổi. Trụ số bảy, giờ đã có ba chiếc cánh trắng thật, từ từ xoay đầu đón gió, rồi bắt đầu quay.
Chị Vân đứng dưới chân trụ, ngẩng lên nghe. Tiếng cánh quạt vù vù, trầm, đều, đúng cái tiếng chị đã nghe năm ấy. Chị nhìn xuống mặt cỏ. Dưới ánh trăng, bóng ba chiếc cánh lướt qua, quay đúng chiều gió. Và chị có cảm giác, chỉ là cảm giác thôi, rằng bên cạnh bóng của chị trên mặt cỏ, có thêm một cái bóng thứ hai, cao, gầy, đứng chắp tay sau lưng, ngẩng đầu nhìn lên trời.
Câu hỏi thường gặp
Tuabin gió hoạt động thế nào?
Gió làm cánh quạt quay, cánh quạt truyền chuyển động qua trục tới máy phát nằm trong vỏ máy trên đỉnh trụ, tạo ra điện. Hệ thống điều hướng xoay đầu tuabin để cánh luôn đón gió tốt nhất.
Gió đất và gió biển là gì?
Ban ngày đất liền nóng lên nhanh hơn mặt biển nên gió thường thổi từ biển vào. Ban đêm đất nguội nhanh hơn nên gió có thể đổi chiều, thổi từ đất liền ra biển. Đây là hiện tượng quen thuộc ở vùng ven biển.
Vì sao bóng của vật có thể gây ảo giác vào đêm trăng?
Ánh trăng yếu, bóng mờ và chuyển động của mây, cỏ, cây có thể tạo ra những hình bóng lướt qua. Khi đang tập trung vào một vật, mắt và não dễ ghép những chuyển động ấy thành hình dạng quen thuộc.
Vì sao khảo sát gió phải đo cả ngày lẫn đêm?
Gió thay đổi theo giờ, theo mùa. Đo đầy đủ giúp chọn vị trí và thiết kế tuabin chính xác hơn. Thiếu số liệu ở một khung giờ có thể làm đánh giá sai tiềm năng của một vị trí.
Vì sao truyện ma về người lặng lẽ để lại kiến thức lại hấp dẫn?
Truyện kiểu này kết hợp bí ẩn với một phát hiện có ích, khiến người nghe vừa tò mò vừa thấy ý nghĩa. Bóng ma không đáng sợ mà giống một người thầy, và cái kết là điều đúng được làm sáng tỏ.
