Người phụ nữ đứng trước Quân lại nghiêng người nhường chỗ, lần thứ mười một trong nửa tiếng, và khi anh cáu kỉnh hỏi cô không vào thì để cháu đi trước, bà quay lại, mỉm cười, bảo cô đang chờ thằng con trai, nó hứa năm nay đưa mẹ đi lễ.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện hư cấu, ngôi đền và những người trong truyện đều do mình đặt ra. Truyện ngắn và nhẹ, dành cho những ai còn nợ cha mẹ một lời hứa.
Lễ đầu năm cho xong
Quân hai mươi chín tuổi, làm ở một công ty ở thành phố, quê ở một thị trấn cách đó hơn trăm cây số. Tết năm nào anh cũng về, nhưng về muộn, đi sớm, mùng ba đã lên lại thành phố.
Năm ấy sếp giao cho anh một việc: mùng bốn đi lễ đầu năm ở một ngôi đền lớn ngoài thành phố, xin cho công ty một năm làm ăn suôn sẻ. Anh không tin mấy chuyện này lắm, nhưng sếp nhờ thì đi.
Mẹ anh ở quê mấy năm nay cứ nhắc, bảo con đưa mẹ đi lễ đầu năm một lần, mẹ già rồi, đi xe khách không nổi. Anh lần nào cũng hứa, năm sau con thu xếp. Rồi năm sau lại bận.
Sáng mùng bốn, đền đông nghịt. Hàng người xếp từ cổng ra tận bãi gửi xe, ai cũng cầm mâm lễ, hương, hoa. Quân cầm mâm lễ mua vội ở cổng, đứng cuối hàng, bấm điện thoại cho đỡ chán.
Người phụ nữ phía trước
Đứng trước Quân là một người phụ nữ chừng năm mươi lăm, tóc hoa râm búi gọn, mặc áo khoác nâu giản dị, tay cầm một gói lễ nhỏ bọc giấy báo. Hàng tiến lên chậm, nhưng bà cứ đứng yên một chỗ.
Ai đi sau bà cũng hỏi, bà lại nghiêng người nhường. Một người, hai người, năm người, mười người. Quân đứng sau, mỗi lần bà nhường anh lại phải nhích lên rồi lùi lại theo bà, cáu dần.
Lần thứ mười một, anh không nhịn được, hỏi cô không vào thì để cháu đi trước. Bà quay lại, mỉm cười, không giận. Bà bảo cô xin lỗi, cô đang chờ thằng con trai, nó hứa năm nay đưa mẹ đi lễ, cô sợ vào trước nó lại không tìm thấy mẹ.
Quân hơi ngượng. Anh hỏi con cô đâu. Bà bảo nó làm trên thành phố, bận lắm, năm nào cũng hứa, cô biết nó bận, nhưng năm nay nó hứa chắc rồi, cô cứ đứng đây chờ.
Những lời quen thuộc
Quân đứng cạnh bà, không vượt lên nữa. Anh hỏi chuyện cho đỡ chán. Bà kể con trai bà học giỏi, đi làm công ty to, Tết về ăn được ba ngày rồi đi. Bà không trách, chỉ bảo người già thì cứ mong con đưa đi đâu đó một lần, không cần xa, đi đền, đi chùa, ăn bát phở ngoài thị trấn cũng được.
Bà kể, nó hay hứa, năm sau con thu xếp. Câu ấy nghe mãi thành quen, cô nghe cũng vui, vì ít nhất nó còn nhớ mà hứa.
Quân nghe mà thấy cổ họng nghẹn. Những câu bà nói, giống hệt từng chữ anh vẫn nói với mẹ. Năm sau con thu xếp. Con bận quá mẹ ạ. Tết sau con đưa mẹ đi.
Anh nhìn kỹ bà. Áo khoác nâu, giống chiếc mẹ anh mặc. Gói lễ bọc giấy báo, kiểu mẹ anh vẫn gói. Cái nốt ruồi nhỏ ở đuôi mắt trái. Anh lạnh người. Đó là mẹ anh, nhưng trẻ hơn mười tuổi, đúng như mẹ anh của mười năm trước, cái năm anh lần đầu hứa đưa mẹ đi lễ.
Cuộc gọi về nhà
Quân lùi lại một bước, rút điện thoại gọi về nhà. Chuông đổ lâu. Rồi mẹ anh bắt máy, giọng mừng rỡ, hỏi con đến chưa.
Anh hỏi mẹ đang ở đâu. Mẹ bảo mẹ đang ngồi ở nhà, mặc áo đẹp từ sáng, gói lễ sẵn rồi, chờ con. Mẹ nhắc, hôm mùng một con bảo mùng bốn con về đón mẹ đi lễ đền mà.
Quân nhớ ra. Đúng là sáng mùng một, lúc mẹ nhắc chuyện cũ, anh nói qua loa cho xong, năm nay mùng bốn con đưa mẹ đi. Rồi anh quên mất, nhận lời sếp, lên thành phố từ mùng ba. Mẹ anh thì nhớ, ngồi chờ từ sáng.
Anh quay lại định nói gì đó với người phụ nữ đứng trước. Chỗ ấy trống không. Người đi sau đã nhích lên, hàng người lấp kín. Không ai nhớ có một bà mặc áo khoác nâu đứng đó suốt nửa tiếng.
Ngôi đền ở quê
Quân bỏ hàng. Anh đặt mâm lễ của sếp lên bàn lễ ngoài sân, thắp hương vội, khấn một câu xin lỗi, rồi chạy ra bãi xe. Anh lái xe về quê mất hơn hai tiếng.
Mẹ anh vẫn ngồi ở hiên nhà, áo khoác nâu, gói lễ bọc giấy báo đặt trên đùi. Thấy anh về, mẹ đứng dậy, không trách câu nào, chỉ cười, bảo mẹ biết con về mà.
Hai mẹ con đi lễ ở ngôi đền nhỏ của thị trấn, đền vắng, không phải xếp hàng. Mẹ khấn rất lâu. Quân đứng sau, nhìn tóc mẹ đã bạc trắng, không còn hoa râm như người phụ nữ trong hàng ở đền lớn.
Trên đường về, mẹ bảo ăn bát phở rồi hẵng về. Hai mẹ con ngồi quán phở đầu chợ, mẹ ăn chậm, vui như trẻ con. Quân không kể với mẹ chuyện ở đền. Anh chỉ hứa thêm một câu, lần này anh ghi vào lịch điện thoại, đặt chuông báo trước một tuần: Tết sau, con đưa mẹ đi lễ đền lớn.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao người Việt đi lễ đầu năm?
Đi lễ chùa, lễ đền đầu năm là phong tục lâu đời, người ta cầu bình an, sức khoẻ, may mắn cho gia đình trong năm mới. Với nhiều người, đó còn là dịp thư thả, cùng người thân đi chơi xuân.
Đi lễ đầu năm nên lưu ý gì?
Nên ăn mặc lịch sự, giữ trật tự, xếp hàng, không chen lấn, đặt lễ đúng nơi quy định, giữ tài sản cẩn thận ở chỗ đông người. Người già và trẻ nhỏ nên đi vào giờ vắng hoặc đi ngôi chùa, ngôi đền gần nhà.
Vì sao những lời hứa nhỏ với cha mẹ hay bị quên?
Người trẻ bận công việc, nhiều lời hứa nói ra cho cha mẹ vui rồi bị việc khác lấn át. Trong khi đó cha mẹ lớn tuổi lại nhớ rất rõ và mong đợi. Ghi lời hứa vào lịch, nhờ người thân nhắc là cách đơn giản để giữ lời.
Vì sao người ta có cảm giác thấy người thân ở nơi khác?
Khi đang day dứt hay nhớ một người, não dễ nhận nhầm một người lạ có nét giống thành người thân. Trong truyện, chi tiết người phụ nữ là mẹ của mười năm trước là phần hư cấu, nhắc người nghe về những lời hứa chưa giữ.
Vì sao người già thích được con đưa đi chơi những dịp lễ?
Với người già, được con cháu đưa đi đây đó, dù gần, là niềm vui lớn vì được quan tâm và được dành thời gian cho mình. Điều họ nhớ thường không phải nơi đến mà là được ở bên con.
