Ban đầu chỉ là một chiếc áo sơ mi kẻ ô, treo ở móc cuối cùng trong tủ, và vải còn ấm như vừa có người cởi ra.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu do mình viết, căn hộ và người thuê đều là nhân vật đặt ra. Truyện này không có tiếng hét, chỉ có một cái tủ, mỗi sáng thêm một chiếc áo, và một cái tên.
Căn hộ giá rẻ và chiếc tủ chiếm nửa bức tường
Vĩnh chuyển lên thành phố làm việc cho một công ty bảo hiểm và thuê được căn hộ cũ ở tầng năm một khu tập thể. Giá rẻ, gần chỗ làm, có ban công nhìn ra hàng cây sấu. Chỉ có một điểm kỳ: bức tường phòng ngủ là một chiếc tủ âm tường to, cánh gỗ sơn trắng, dài từ góc này sang góc kia.
Bà chủ nhà dặn: tủ cứ dùng thoải mái, nhưng đừng sơn lại, đừng đóng thêm khoá. Vĩnh gật đầu cho có. Anh chỉ có hai vali đồ, treo hết cũng chưa lấp nổi một phần ba chiếc tủ.
Đêm đầu tiên, anh nằm nghe căn hộ cũ thở. Tiếng tủ lạnh rù rì, tiếng nước chảy trong ống nước của nhà tầng trên, và thỉnh thoảng có tiếng móc áo khua khẽ vào thanh treo, leng keng, như có gió lùa vào trong tủ. Anh nghĩ do khe hở cánh gỗ.
Sáng hôm sau, mở tủ lấy áo đi làm, anh thấy ở móc cuối cùng một chiếc sơ mi kẻ ô màu nâu. Không phải của anh. Anh chạm vào. Vải còn ấm.
Mỗi sáng thêm một chiếc
Vĩnh nghĩ đồ của người thuê cũ để quên. Nhưng tối qua anh đã treo đồ kín cả thanh, nếu có chiếc áo nào anh phải thấy. Anh gấp chiếc sơ mi bỏ vào túi, định gửi lại bà chủ nhà.
Sáng thứ hai, có thêm một chiếc áo len cổ lọ màu xám. Sáng thứ ba, áo khoác công nhân màu xanh có dải phản quang. Sáng thứ tư, một chiếc áo dài trắng nữ sinh, gấp nếp phẳng phiu. Chiếc nào cũng ấm, chiếc nào cũng thoang thoảng một mùi người khác nhau: mùi thuốc lào, mùi nước xả vải, mùi dầu máy.
Anh thức trắng một đêm, ngồi nhìn chằm chằm vào cánh tủ. Không có gì xảy ra. Bốn giờ sáng, anh gục xuống bàn. Năm giờ, tiếng móc áo leng keng đánh thức anh. Mở tủ ra, lại thêm một chiếc áo: áo bà ba màu tím, cài khuy vải.
Vĩnh mang túi áo xuống nhà bà chủ. Bà nhìn đống áo rất lâu, không ngạc nhiên. Bà chỉ hỏi anh ở được bao nhiêu hôm rồi. Anh đáp mười hôm. Bà gật đầu, bảo vậy là còn ít.
Những người từng ở căn hộ này
Bà chủ kể căn hộ ấy xây từ thời bố bà làm công nhân nhà máy. Mấy chục năm, bao nhiêu người đến ở rồi đi: một ông thợ máy hút thuốc lào, một bà giáo về hưu, một cô nữ sinh ở trọ đi học, một bà bán hàng ở chợ. Người nào cũng dùng chiếc tủ ấy.
Vĩnh hỏi họ đi đâu cả rồi. Bà chủ bảo ai cũng có chỗ của người ấy, có người về quê, có người lên chức, có người đi xa. Bà không nói ai đã mất. Nhưng bà nói một câu làm anh lạnh sống lưng: người nào ở đây lâu, cái tủ đều giữ lại một chiếc áo.
Anh về phòng, mở tủ, đếm. Mười một chiếc áo lạ, xếp hàng từ móc cuối vào. Còn áo của anh, những chiếc anh mang từ quê lên, đã bị đẩy dần về phía đầu tủ, chật chội, nhăn nhúm. Anh không nhớ mình đã dồn chúng vào.
Đêm đó anh nằm nghe tiếng móc áo. Không còn là tiếng leng keng nữa. Nó là tiếng vải sột soạt, tiếng ai đó đang lựa áo, đang thử từng chiếc, đang chọn.
Chiếc áo thứ mười hai
Sáng thứ mười hai, Vĩnh không muốn mở tủ. Anh mặc lại áo hôm qua, ra khỏi nhà sớm. Cả ngày ở công ty anh không tập trung được. Chị trưởng phòng đặt lên bàn anh một túi giấy: đồng phục mới của công ty, mai bắt đầu mặc, có thêu tên.
Tối về, anh treo bộ đồng phục mới lên ghế, không cho vào tủ. Anh nằm quay lưng về phía cánh gỗ trắng, trùm chăn kín đầu. Anh nghe tiếng móc áo leng keng, rồi tiếng vải sột soạt, rồi tiếng cánh tủ hé ra rất chậm.
Sáng ra, chiếc ghế trống trơn. Bộ đồng phục mới của anh đang treo trong tủ, ở móc cuối cùng, ngay cạnh chiếc sơ mi kẻ ô. Vải ấm. Trên ngực áo, chỉ thêu xanh, là tên anh.
Và bên dưới tên anh, chỗ lẽ ra để trống, có một dòng chỉ thêu nhỏ hơn, cùng màu chỉ, cùng đường kim, ghi một ngày tháng. Ngày mai.
Những gì còn treo lại trong tủ
Vĩnh không biết ngày mai sẽ là gì. Có thể là ngày anh dọn đi. Có thể là ngày khác. Anh chỉ biết mình không muốn bước qua ngày ấy trong căn hộ này. Trưa hôm đó, anh xếp hai vali, trả chìa khoá, để lại tiền cọc.
Bà chủ nhà nhận chìa khoá, nhìn anh như nhìn đứa cháu. Bà hỏi anh có mang theo bộ đồng phục không. Anh lắc đầu. Anh không dám mở tủ lần nữa.
Mấy tuần sau, đồng nghiệp hỏi sao anh không mặc đồng phục mới. Anh nói làm mất. Công ty may cho anh bộ khác. Chị trưởng phòng đưa túi giấy, bảo lần này tên thêu đẹp hơn, mà lạ, xưởng may kể có người gọi điện đặt trước một bộ cùng tên anh từ tháng trước rồi.
Căn hộ ở tầng năm vẫn cho thuê. Người đi qua dưới hàng cây sấu, nhìn lên ban công, đôi khi thấy qua ô cửa sổ phòng ngủ một hàng áo treo dài, chiếc nào cũng thẳng thớm, như những người đang đứng xếp hàng chờ ai đó bước vào.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao tủ quần áo đóng kín ban đêm hay khiến ta sợ?
Tủ là không gian kín, tối, ở ngay trong phòng ngủ, nơi ta thả lỏng nhất. Không nhìn thấy bên trong làm trí tưởng tượng tự lấp chỗ trống, nhất là khi có tiếng động nhỏ phát ra từ đó.
Tiếng móc áo khua trong tủ ban đêm có thể do đâu?
Khe hở quanh cánh tủ để gió lùa vào, nhiệt độ thay đổi làm thanh treo và gỗ co giãn, hoặc rung động từ tầng trên, xe chạy ngoài đường. Kim loại chạm nhẹ cũng đủ phát ra tiếng leng keng rõ trong đêm.
Mùi trên quần áo cũ có thể giữ lâu không?
Có. Sợi vải, nhất là len và cotton, giữ mùi khá lâu, như mùi khói, mùi nước hoa hay dầu máy. Mùi lại gắn rất chặt với ký ức, nên ngửi áo của người khác dễ gợi cảm giác có ai vừa ở đây.
Vì sao chi tiết đồ vật mang tên mình trong truyện ma lại đáng sợ?
Tên là thứ gắn chặt với bản thân. Khi tên xuất hiện ở nơi ta không đặt nó vào, ta mất cảm giác kiểm soát, như thể có ai đó biết về mình nhiều hơn mình biết về họ.
Người thuê nhà mới thường thấy bất an vì sao?
Nhà mới có âm thanh, mùi và thói quen lạ. Não cần thời gian để học những tiếng động nào là bình thường. Trong giai đoạn ấy, mọi thứ chưa quen đều dễ bị cảm nhận như dấu hiệu bất thường.
