Giữa toa số sáu và toa số bảy của chuyến tàu đêm ấy, có một toa không mang số nào cả, và Lâm chỉ bước vào đó đúng một lần.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện hôm nay là truyện hư cấu, đoàn tàu, những sân ga và các nhân vật đều không có thật. Bạn cứ hình dung tiếng bánh sắt đều đều dưới sàn, rồi theo mình bước qua cánh cửa nối giữa hai toa.
Chuyến tàu đêm và người khách mất ngủ
Lâm đi công tác bằng tàu đêm vì sợ máy bay. Khoang giường nằm bốn người của anh có ba người lạ, ai cũng ngủ say từ lúc tàu rời ga. Anh thì nằm trằn trọc, nghe tiếng bánh sắt gõ nhịp xình xịch và tiếng ông khách giường dưới ngáy đều.
Gần một giờ sáng, anh bỏ cuộc. Anh xỏ dép, đi về phía toa ăn, định mua một gói mì. Hành lang tàu hẹp, đèn ngủ xanh nhạt, ngoài cửa kính là bóng tối thăm thẳm thỉnh thoảng loé lên ánh đèn một ngôi nhà.
Anh đi qua toa số sáu, đẩy cánh cửa nối. Khoảng nối giữa hai toa ồn ào, gió lùa, sàn sắt rung dưới chân. Anh đẩy cánh cửa tiếp theo, chờ đợi tấm biển toa số bảy.
Không có tấm biển nào. Chỉ có một khung kim loại trống, vết bắt vít còn hằn trên tôn.
Hành khách trong toa không số
Bên trong là một toa ghế ngồi cũ, ghế gỗ sơn xanh, quạt trần quay chầm chậm. Đèn sợi đốt vàng vọt, chứ không phải đèn trắng như những toa khác. Mùi khói than và mùi chè xanh pha đặc lơ lửng trong không khí.
Hành khách đông, nhưng không ồn. Một bà cụ quấn khăn mỏ quạ ngồi bóc lạc luộc. Mấy người đàn ông mặc áo sơ mi bỏ thùng, quần ống rộng, đi dép nhựa, ngồi quây quanh một chiếc bàn gấp đánh tú lơ khơ. Có tiếng đài bán dẫn đâu đó đang phát một bài hát xưa, rè rè.
Một anh thanh niên trong nhóm đánh bài ngẩng lên, cười, vẫy Lâm lại. Thiếu một tay, ngồi đi anh. Lâm định từ chối, nhưng nụ cười ấy quen thuộc lạ lùng, như anh đã thấy ở đâu rồi. Anh ngồi xuống.
Ván bài trôi đi trong tiếng cười nói. Họ hỏi Lâm đi đâu, rồi kể về những ga anh chưa từng nghe tên, những ga mà tàu dừng lại cho người ta mua cơm nắm, mua chè lam qua cửa sổ. Bà cụ dúi vào tay anh một vốc lạc luộc còn ấm.
Lời của người soát vé
Lâm đang cầm một lá bài, con át cơ, thì có người túm lấy vai áo anh từ phía sau. Một cô nhân viên soát vé trẻ, đồng phục mới, mặt trắng bệch. Cô nói nhỏ, gấp gáp: anh ơi, anh ra ngay, toa này không dừng ga nào đâu.
Cả toa bỗng im phăng phắc. Tiếng đài tắt. Quạt trần dừng quay. Những người trong nhóm đánh bài không ai giữ anh lại, họ chỉ nhìn anh, ánh mắt buồn buồn, như nhìn một người khách đứng dậy về sớm. Anh thanh niên có nụ cười quen gật đầu với anh, rất khẽ.
Cô soát vé kéo Lâm qua cánh cửa nối, đóng sầm lại sau lưng. Tiếng bánh sắt lại ầm ầm. Đèn trắng. Tấm biển toa số bảy nằm ngay trên đầu anh, rõ ràng, chắc chắn.
Lâm quay lại hỏi cô vừa rồi là toa gì. Nhưng hành lang trống không. Không có cô nhân viên nào cả. Anh đứng đó, trong tay vẫn còn nắm chặt vốc lạc luộc ấm và một lá bài.
Tấm vé trong túi áo
Về tới khoang, Lâm ngồi bật đèn đầu giường. Lạc luộc thật, vỏ còn ẩm. Lá bài thật, giấy mỏng, góc đã mòn tròn, mặt sau in hoa văn kiểu cũ mà anh chưa thấy bao giờ.
Anh lục túi áo tìm vé tàu để xem lại số toa. Tấm vé vẫn đó. Tên ga đi, ga đến đúng như anh đã mua. Chỉ có dòng ngày tháng là khác. Nó in một ngày cách đây gần bốn mươi năm, từ hồi anh còn chưa ra đời.
Anh không ngủ được tới sáng. Tàu vào ga lúc trời hửng, người ta xuống tàu tấp nập, chẳng ai nhắc gì tới một toa không số. Anh đi dọc sân ga, đếm từng toa. Toa sáu, toa bảy. Chúng nối liền nhau, không có gì xen vào giữa.
Cuối tuần ấy, anh về nhà bố mẹ, mang theo lá bài, không biết để làm gì.
Lá át cơ trong hộp ảnh cũ
Bố Lâm đã ngoài sáu mươi, lưng hơi còng, thích ngồi hiên uống trà. Lâm đặt lá át cơ lên bàn, chưa kịp nói gì thì bố đã cầm lên, lật mặt sau, nheo mắt nhìn rất lâu.
Ông kể, giọng chậm: hồi trẻ ông đi làm ăn xa, toàn đi tàu đêm. Có một chuyến, nhóm ông đang đánh bài thì có một cậu thanh niên lạ ghé ngồi chơi. Đang ván dở thì cô soát vé tới gọi cậu đi, cậu cầm theo con át cơ của bộ bài. Cả bọn tiếc mãi, vì từ đó bộ bài thiếu một con.
Ông đứng dậy vào nhà, lục chiếc hộp thiếc đựng ảnh cũ. Trong hộp, giữa những tấm ảnh đen trắng, có một bộ bài tú lơ khơ buộc dây chun, mặt sau đúng hoa văn ấy. Lâm đếm. Năm mươi mốt lá.
Bên dưới bộ bài là một tấm ảnh chụp ở sân ga. Mấy người đàn ông áo sơ mi bỏ thùng đứng cạnh nhau cười. Người đứng giữa, trẻ măng, có nụ cười mà Lâm đã thấy dưới ngọn đèn vàng trong toa không số. Bố anh chỉ vào tấm ảnh, bảo: bố đấy, năm ấy bố mới hai mươi ba tuổi.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao đi tàu đêm nhiều người khó ngủ?
Tiếng bánh sắt, những cú lắc khi tàu qua ghi, đèn hành lang và chỗ nằm lạ đều khiến giấc ngủ nông. Não chưa quen môi trường mới thường giữ một phần cảnh giác, nên ta hay tỉnh giữa đêm và cảm nhận mọi thứ xung quanh rõ hơn bình thường.
Cảm giác lạc thời gian khi đi đêm từ đâu mà có?
Đi đêm, ta mất các mốc quen như ánh mặt trời, giờ ăn, cảnh vật để biết mình đang ở đâu và mấy giờ rồi. Khi buồn ngủ và mệt, não ước lượng thời gian kém đi, nên một tiếng có thể tưởng như mười phút, hoặc ngược lại.
Vì sao những truyện xuyên thời gian lại gợi cảm giác vừa sợ vừa thương?
Chúng chạm vào một mong ước rất người: được thấy lại cha mẹ lúc trẻ, được ngồi cùng một thời mình không kịp sống. Cái rợn đến từ chỗ quy luật thời gian bị phá vỡ, còn cái thương đến từ chỗ ta biết những khoảnh khắc ấy không thể quay lại.
Toa tàu xưa và toa tàu nay khác nhau thế nào?
Nhiều toa tàu cũ dùng ghế cứng, quạt trần và đèn vàng, cửa sổ có thể mở để mua bán ở ga. Toa mới kín hơn, có điều hoà, đèn trắng và giường nằm. Sự khác biệt ấy khiến hình ảnh toa tàu cũ dễ trở thành biểu tượng của ký ức trong truyện kể.
Vì sao đồ vật mang về từ giấc mơ là chi tiết hay gặp trong truyện ma?
Một món đồ cầm được trong tay là bằng chứng không thể chối cãi rằng điều kỳ lạ đã xảy ra. Người kể dùng chi tiết ấy để xoá ranh giới giữa mơ và thật, khiến người nghe không thể tự trấn an rằng mọi chuyện chỉ là tưởng tượng.
