Ở làng ấy, người lớn dặn trẻ con một điều trước cả khi dạy chúng đếm: đêm nghe ai gọi tên mình ngoài lũy tre thì đừng thưa.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện mình viết, làng quê và những người trong đó đều là hư cấu. Lời dặn kiểu này thì nhiều vùng có, nhưng cách nó vận vào cô gái trong truyện là do mình nghĩ ra. Bạn nghe tới cuối, rồi tự quyết định mình sợ điều gì nhé.
Lời dặn của bà ngoại về lũy tre
Hà rời quê lên thành phố học từ năm mười tám, đi làm, thuê nhà, quen với tiếng xe cộ tới mức thiếu nó thì mất ngủ. Năm ấy công ty cho nghỉ dài, cô về quê ở với mẹ gần một tháng. Bố cô mất đã lâu, mẹ ở một mình trong căn nhà ngói ba gian sát lũy tre làng.
Hồi nhỏ, bà ngoại hay ngồi bổ cau dưới hiên, dặn cô một câu mà cô thuộc lòng: đêm nghe gọi tên ngoài lũy tre thì đừng thưa. Người thật gọi thì gọi tới ba lần, gọi cả tên cả họ, cầm theo đèn. Thứ ngoài kia chỉ gọi hai lần, gọi tên trống không, giọng giống hệt người nhà.
Hà từng sợ lời dặn ấy tới mức không dám ra sân đi vệ sinh ban đêm. Lớn lên, cô coi đó là một mẹo người lớn dùng để giữ trẻ con trong nhà sau khi trời tối.
Lũy tre vẫn như xưa, dày, cao, cong vút. Gió thổi qua nghe kẽo kẹt như tiếng võng. Đêm đầu tiên về quê, Hà mất ngủ vì nó.
Đêm thứ nhất, một giọng quen gọi hai lần
Đêm thứ ba, gần một giờ sáng, Hà đang lơ mơ thì nghe tiếng gọi từ phía lũy tre sau nhà. Hà ơi. Giọng con gái, trong trẻo, đúng giọng Mai, đứa bạn thân hồi cấp hai ở xóm trên.
Cô mở mắt, định thưa theo phản xạ. Rồi cô khựng lại. Mai đã lấy chồng vào Nam từ ba năm trước. Và chẳng ai lại ra lũy tre gọi nhau lúc một giờ sáng.
Hà ơi. Lần thứ hai. Gần hơn một chút. Rồi im. Không có tiếng thứ ba. Chỉ có tiếng tre cọ vào nhau, kẽo kẹt, kẽo kẹt.
Sáng ra, cô gọi điện cho Mai. Mai đang ở trong Nam, vừa dậy cho con ăn, nghe kể thì cười giòn, bảo cậu ở thành phố lâu quá nên về quê sợ ma rồi.
Đêm thứ hai, giọng của mẹ
Đêm thứ năm, mẹ Hà đi ăn cỗ cưới ở làng bên, dặn cô cứ ngủ trước, mẹ có chìa khoá cổng. Hà nằm đọc sách tới khuya, đèn ngủ vàng vọt. Ngoài sân, con chó già nằm im.
Gần mười hai giờ. Hà ơi. Là giọng mẹ. Từ phía lũy tre, không phải từ cổng. Giọng mẹ hơi khàn, cao ở cuối câu như mọi lần mẹ gọi cô dậy ăn sáng.
Hà ngồi bật dậy, tim đập dồn. Cô đợi. Hà ơi. Lần thứ hai. Rồi im. Cô ngồi bó gối trên giường, đèn vẫn bật, tai căng ra nghe từng tiếng lá. Chừng nửa tiếng sau, cô nghe tiếng chìa khoá lách cách ở cổng, tiếng mẹ khẽ gắt con chó, tiếng dép quen thuộc trên sân gạch.
Cô không dám hỏi mẹ. Sáng hôm sau, mẹ bình thường, không nhắc gì, cô cũng im lặng. Nhưng từ hôm ấy, Hà bắt đầu đếm. Cô đếm mọi tiếng gọi, kể cả ban ngày.
Đêm thứ ba, tiếng gọi tới lần thứ ba
Đêm cuối cùng trước khi Hà lên lại thành phố, mẹ lại đi ăn giỗ bên nội. Trời không trăng, gió bấc đầu mùa thổi ràn rạt qua lũy tre. Hà không ngủ. Cô ngồi trên giường, trùm chăn, cầm chặt điện thoại.
Gần một giờ. Hà ơi. Giọng mẹ, từ phía lũy tre. Lần thứ hai: Hà ơi. Cô nín thở chờ sự im lặng như những lần trước.
Nhưng có lần thứ ba. Hà ơi, mở cổng cho mẹ. Rồi lần thứ tư, lần thứ năm, mỗi lúc một gấp, một khàn. Tiếng gọi không còn đứng yên ở lũy tre nữa, nó đi dọc theo bờ rào, vòng ra phía trước. Lời dặn của bà ngoại vỡ vụn trong đầu cô. Ba lần là người thật. Nhưng người thật thì sao lại gọi từ lũy tre.
Hà không thưa. Cô không động đậy. Cô ngồi đó, nước mắt chảy ròng, tay bịt chặt miệng, cho tới khi tiếng gọi ngừng hẳn. Gần sáng, cô thiếp đi trong tiếng gió.
Buổi sáng mẹ trách và câu nói sau cùng
Hà tỉnh dậy vì tiếng mẹ quét sân. Mẹ cô mắt thâm quầng, tay chân lấm bùn. Thấy cô bước ra, mẹ trách, giọng vừa giận vừa thương: tối qua đi giỗ về, cổng bị ai cài then trong, mẹ gọi mãi, gọi tới khản cổ, sao con không thưa. Mẹ phải vòng ra sau, chui qua lũy tre mà vào.
Hà đứng sững, rồi òa khóc, ôm chầm lấy mẹ. Hoá ra là mẹ thật. Hoá ra cô chỉ sợ hão. Cô vừa khóc vừa cười, kể cho mẹ nghe chuyện lời dặn của bà ngoại, chuyện tiếng gọi hai lần. Mẹ cô vuốt tóc cô, bảo con gái thành phố về quê lại nhát như hồi bé.
Rồi mẹ cô ngừng tay. Bà nhìn ra phía lũy tre, nói chậm rãi, như vừa nhớ ra một điều cứ lấn cấn từ đêm qua.
Mà lạ con ạ. Lúc mẹ đứng ngoài lũy tre gọi con, mẹ nghe rõ có tiếng con thưa. Dạ, mẹ ơi, con ra đây. Nghe ngay bên trong bụi tre, sát lắm. Mẹ cứ đứng chờ con ra mở cổng mãi.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nhiều nơi có lời dặn không thưa khi nghe gọi tên ban đêm?
Lời dặn kiểu này có ở nhiều vùng của Việt Nam và châu Á. Nhiều người cho rằng nó vốn là cách người lớn giữ trẻ con trong nhà sau khi trời tối, tránh đi lạc ra ao hồ, bụi rậm. Qua nhiều thế hệ, lời răn thực tế ấy được khoác thêm màu sắc ma quái để trẻ nhớ lâu.
Nghe thấy tiếng ai gọi tên mình lúc sắp ngủ có bình thường không?
Khá phổ biến. Ở khoảnh khắc chuyển từ thức sang ngủ, não có thể tạo ra những âm thanh rất thật như tiếng gọi tên, tiếng chuông cửa. Nếu chỉ thỉnh thoảng thì thường không đáng lo, còn nếu xảy ra liên tục kèm mất ngủ thì nên hỏi bác sĩ.
Lũy tre phát ra những âm thanh gì về đêm?
Thân tre cọ vào nhau kêu kẽo kẹt, lá tre xào xạc, gió lùa qua những thân rỗng có khi tạo ra tiếng rít như tiếng huýt. Trong đêm yên tĩnh, những âm thanh này dễ bị nghe thành tiếng người.
Vì sao lũy tre gắn liền với làng quê Bắc Bộ?
Ngày xưa lũy tre dày bao quanh làng vừa chắn gió bão, vừa làm hàng rào bảo vệ, lại cho vật liệu làm nhà, đan lát. Nó trở thành ranh giới giữa bên trong an toàn của làng và bên ngoài xa lạ, nên cũng là nơi nhiều chuyện ma được đặt vào.
Tại sao giọng người thân bị bắt chước lại đáng sợ đến vậy?
Giọng người thân gắn với cảm giác an toàn từ khi ta còn bé. Khi chính giọng nói ấy trở thành thứ đáng ngờ, chỗ dựa quen thuộc nhất bị lung lay, nên nỗi sợ sâu hơn nhiều so với một tiếng động lạ.
