Mùa đông, bãi biển chẳng còn ai thuê ghế, vậy mà sáng nào bà Thoa cũng đếm thiếu một chiếc, và từ chỗ chiếc ghế ấy, một hàng dấu chân đi thẳng ra biển.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện hư cấu, bãi biển, quầy ghế bố và bà Thoa đều do mình đặt ra. Bạn kéo cao cổ áo, đi trên bãi cát lạnh buổi sớm cùng mình nhé.
Bãi biển mùa đông
Bà Thoa cho thuê ghế bố trên bãi biển của một thị trấn ven biển miền Trung đã hai mươi năm. Mùa hè, quầy của bà có sáu chục chiếc ghế, kín khách từ sáng tới chiều. Mùa đông, gió bấc thổi từng cơn lạnh buốt, biển xám, sóng bạc đầu, khách gần như không còn ai.
Mùa đông bà vẫn mở quầy, vì ở nhà buồn. Bà gấp gọn ghế, xếp thành dãy dưới mái tôn, phủ bạt, sáng ra dỡ bạt, đếm ghế, ngồi uống trà nóng, nhìn biển tới chiều. Thỉnh thoảng có ông khách nước ngoài đi bộ hay đôi tình nhân chụp ảnh, ghé thuê một hai chiếc.
Bà sống một mình. Chồng bà mất đã lâu, con cái đi làm xa. Cái quầy ghế bố là bạn, là việc, là thứ giữ bà lại với bãi biển này.
Một sáng đầu tháng Chạp, dỡ bạt ra đếm ghế, bà đếm đi đếm lại chỉ được năm mươi chín chiếc. Thiếu một chiếc. Ngay chỗ trống ấy, trên cát còn đọng sương, có một hàng dấu chân trần đi thẳng ra biển.
Dấu chân không quay về
Bà Thoa đi theo hàng dấu chân. Dấu chân to, của một người đàn ông, bước dài, đều đặn, không vội vã. Chúng đi thẳng một mạch từ quầy ghế ra tới mép nước, rồi biến mất trong sóng. Không có dấu chân nào quay lại.
Bà nghĩ chắc ai đó lấy ghế đi tắm biển lúc sáng sớm. Nhưng trời lạnh thế này, ai tắm. Bà chờ tới trưa, không ai trả ghế. Bà báo với anh bảo vệ bãi biển. Anh ta đi dọc bãi một vòng, không thấy ai, không thấy chiếc ghế nào trôi dạt.
Sáng hôm sau, lại thiếu một chiếc. Lại một hàng dấu chân trần đi ra biển. Lần này là dấu chân nhỏ hơn, gót tròn, của một người đàn bà. Sáng hôm sau nữa, dấu chân của một người già, bước ngắn, hơi lệch, như người chống gậy.
Cứ thế, mỗi sáng thiếu một chiếc ghế, mỗi sáng một hàng dấu chân khác nhau, đi thẳng ra biển, không quay về. Bà Thoa bắt đầu mất ngủ. Bà khoá quầy kỹ hơn, buộc dây xích qua chân ghế. Sáng ra, xích vẫn khoá, ghế vẫn thiếu.
Đêm canh quầy
Bà Thoa quyết định ở lại quầy một đêm. Bà mang theo chăn, phích nước, ngồi trong góc quầy, nhìn qua khe tôn ra dãy ghế. Gió rít qua mái tôn, sóng ầm ầm ngoài xa. Gần hai giờ sáng, gió bỗng lặng.
Bà nghe tiếng bước chân trên cát. Chậm, đều, lạo xạo. Có ai đó đang đi tới quầy từ phía thị trấn. Bà nín thở nhìn ra. Không có ai cả. Chỉ có từng dấu chân lún xuống trên cát, cứ thế tiến lại gần, dừng trước dãy ghế.
Một chiếc ghế bố trong dãy khẽ nhấc lên, trượt ra khỏi dây xích như dây xích không có ở đó, rồi mở ra, đặt xuống cát, quay mặt ra biển. Bà Thoa nghe tiếng vải bạt căng ra, như có người vừa ngồi xuống.
Chiếc ghế ngồi đó rất lâu. Bà không dám thở mạnh. Rồi chiếc ghế gấp lại, biến mất trong bóng tối như tan vào không khí, và từ chỗ nó, những dấu chân đi thẳng ra biển, từng bước, từng bước, vào trong sóng.
Những người không trở về
Sáng ra bà Thoa đi tìm ông cụ Bảy, người canh hải đăng đã về hưu, sống cuối thị trấn. Ông cụ nghe xong ngồi im lâu lắm. Rồi ông hỏi bà, mùa này là mùa nào. Bà nói tháng Chạp. Ông gật đầu.
Ông kể, nhiều năm trước, đúng tháng Chạp, một trận bão muộn bất ngờ ập vào vùng biển này. Nhiều tàu thuyền của thị trấn đang ngoài khơi không kịp về. Người ở nhà ra bãi đứng chờ mấy ngày mấy đêm, nhiều người không đợi được ai.
Ông cụ nói, có lẽ những người đi biển năm ấy vẫn tìm đường về, nhưng về tới bãi thì không còn ai đứng chờ. Ghế của bà là chỗ ngồi duy nhất trên bãi. Họ ngồi một lát, nhìn lại thị trấn, rồi lại đi.
Bà Thoa hỏi ông cụ sao họ không vào nhà. Ông cụ lắc đầu, buồn buồn. Ông nói người đi biển không về, người ta đã quen nghĩ họ ở ngoài kia rồi. Không ai mở cửa đón nữa.
Dấu chân quay lại
Từ hôm đó, tối nào bà Thoa cũng mở sẵn một chiếc ghế bố, đặt quay mặt về phía thị trấn chứ không phải phía biển. Bà đặt bên cạnh một ly trà nóng, một ngọn đèn dầu nhỏ. Bà không biết làm gì hơn.
Sáng ra, ly trà nguội, đèn tắt, ghế vẫn ở đó. Không còn chiếc nào mất. Không còn dấu chân nào đi ra biển. Bà Thoa thở phào, nghĩ chuyện đã yên.
Rồi một sáng cuối tháng Chạp, gần Tết, bà dỡ bạt ra, đếm đủ sáu mươi chiếc ghế, cả những chiếc đã mất cũng trở về, xếp ngay ngắn. Và từ mép nước, có rất nhiều hàng dấu chân đi ngược vào bờ, dấu chân đàn ông, đàn bà, người già, đi qua quầy ghế của bà, đi thẳng lên phía thị trấn.
Bà Thoa đi theo một hàng dấu chân. Nó dẫn lên con đường dốc, qua chợ, rẽ vào một con hẻm nhỏ, và dừng lại trước cửa nhà bà. Trên bậc cửa, cát ướt còn in rõ hai bàn chân to, bước dài, đều đặn, như người đàn ông năm xưa mỗi chiều đi biển về vẫn đứng đó gọi bà mở cửa. Bà Thoa mở cửa, để nguyên như vậy suốt cái Tết năm ấy.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao dấu chân trên bãi cát thường bị xoá nhanh?
Sóng, thủy triều và gió liên tục làm dịch chuyển lớp cát mặt, nhất là gần mép nước. Dấu chân ở phần cát khô phía trên bãi có thể giữ lâu hơn, còn ở chỗ cát ướt thì chỉ một con sóng là xoá sạch.
Bãi biển mùa đông ở miền Trung có gì khác mùa hè?
Mùa đông, gió mùa đông bắc thổi mạnh, trời âm u, biển động, sóng lớn nên ít người tắm biển. Bãi biển vắng vẻ, nhiều quầy dịch vụ đóng cửa, cảnh vật có vẻ đẹp trầm buồn rất riêng.
Vì sao những nơi đông đúc khi vắng người lại dễ gây cảm giác rờn rợn?
Não người quen gắn một nơi với đông đúc, nên khi nơi ấy trống trải, cảm giác thiếu vắng và bất thường xuất hiện. Các nhà tâm lý gọi đó là cảm giác không gian giao thời, một chỗ vốn để chờ đợi và đi qua mà lại im lặng.
Vì sao làng biển hay có những ngày giỗ chung?
Ở nhiều làng biển, một trận bão có thể cướp đi nhiều người cùng lúc, nên các gia đình cùng làm giỗ vào một ngày. Ngày giỗ chung là dịp cả làng tưởng nhớ những người đi biển không trở về.
Vì sao trong truyện ma, mở cửa hay đặt sẵn chỗ ngồi lại có ý nghĩa?
Cánh cửa mở và chỗ ngồi chờ sẵn là biểu tượng của sự đón nhận, nói rằng người đã khuất vẫn được nhớ và được chào đón. Truyện ma Việt hay dùng những chi tiết như vậy để chuyển nỗi sợ thành sự an ủi.
