Ngôi sao ấy không có trên bất kỳ bản đồ sao nào, và mỗi đêm, nó lại thấp xuống một chút, như đang từ từ đi về phía nhà anh.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu mình viết, thị trấn, ngọn đồi, đài quan sát và anh kỹ sư trong truyện đều là đặt ra. Nếu bạn đang nằm cạnh cửa sổ, bạn có thể kéo rèm lại trước khi nghe.
Mái vòm trên đỉnh đồi
Khánh là kỹ sư phần mềm, xin làm việc từ xa và chuyển lên một thị trấn cao nguyên cho yên tĩnh. Anh thuê một căn nhà gỗ nhỏ dưới thung lũng, cửa sổ phòng ngủ nhìn thẳng lên ngọn đồi thông phía bắc.
Trên đỉnh đồi có một mái vòm trắng đã ngả màu. Người trong thị trấn bảo đó là đài quan sát của một câu lạc bộ thiên văn nghiệp dư lập ra từ lâu, hội viên dần đi hết, đài bỏ không. Không ai lên đó nữa, đường mòn cỏ đã lấp gần kín.
Khánh mê ngắm sao từ bé. Một chiều trời quang, anh vác ba lô lên đồi. Cửa đài không khoá, chỉ buộc hờ bằng sợi dây thép. Bên trong là một gian tròn, sàn gỗ, giữa phòng là chiếc kính thiên văn lớn đặt trên chân đế bằng gang. Mái vòm kẹt, chỉ mở hé một khe hẹp hướng lên trời.
Điều làm Khánh để ý là chiếc kính rất sạch. Bụi phủ dày trên sàn, trên bàn, trên những chiếc ghế xếp, nhưng ống kính và thị kính sáng bóng, như ngày nào cũng có người lau.
Ngôi sao không có tên
Đêm ấy Khánh ở lại. Anh chỉnh kính qua khe mái vòm, tìm những chòm sao quen. Rồi anh thấy nó: một ngôi sao vàng, sáng hơn hẳn mọi ngôi sao xung quanh, đứng lẻ loi ở phía bắc, thấp trên đường chân trời.
Anh mở ứng dụng bản đồ sao trên điện thoại, so từng vị trí. Không có gì ở chỗ đó cả. Không phải hành tinh, không phải vệ tinh, vì nó đứng yên. Không phải máy bay, vì nó không nhấp nháy. Một ngôi sao không có tên.
Anh ghi lại toạ độ vào sổ tay rồi xuống đồi lúc gần sáng. Đêm sau, anh lên lại. Ngôi sao vẫn đó, nhưng thấp hơn một chút. Đêm thứ ba, thấp hơn nữa, gần chạm vào đường viền đen của rặng đồi phía xa. Khánh bắt đầu thấy da gáy mình gai gai. Sao thật thì không thể mỗi đêm hạ thấp theo cách ấy.
Anh để ý thêm một điều. Mỗi khi anh tới, chiếc kính đã được xoay sẵn về đúng hướng ngôi sao ấy, dù đêm trước anh đã xoay nó đi chỗ khác trước khi về.
Đêm thứ năm
Đêm thứ năm, Khánh lên đồi muộn hơn mọi hôm. Trời không trăng. Khi anh đẩy cửa đài, chiếc kính thiên văn không còn hướng lên trời nữa. Ống kính đã chúc hẳn xuống, chĩa qua khe mái vòm về phía thung lũng nơi có thị trấn.
Anh đứng nhìn chiếc chân đế bằng gang. Nó nặng tới mức anh phải dùng cả hai tay mới xoay được. Không có dấu chân nào trên lớp bụi sàn ngoài dấu giày của anh.
Khánh cúi xuống thị kính. Qua ống kính, ngôi sao vàng hiện ra rất to, rất gần, và anh nhận ra đó không phải ngôi sao. Đó là một ô cửa sổ sáng đèn. Khung gỗ, rèm vải kẻ ô xanh, một chậu xương rồng trên bậu. Đó là cửa sổ phòng ngủ của anh.
Trong ô cửa ấy có một người đang đứng. Người đó cầm một chiếc ống nhòm đưa lên mắt, chĩa thẳng lên đồi. Khánh không thấy rõ mặt, chỉ thấy dáng người, chiếc áo khoác. Và trong thị kính, anh thấy người đó từ từ hạ ống nhòm xuống, rồi giơ một tay lên, vẫy chậm rãi, như chào một người quen.
Chiếc ống nhòm trên bậu cửa
Khánh chạy xuống đồi trong bóng tối, vấp ngã mấy lần, đầu gối trầy xước mà không biết đau. Khi anh về tới nhà, cửa vẫn khoá, đèn phòng ngủ đã tắt. Anh bật hết đèn, đi khắp các phòng. Không có ai.
Rèm cửa sổ phòng ngủ được kéo sang một bên. Trên bậu cửa, cạnh chậu xương rồng, có một chiếc ống nhòm cũ, vỏ bọc da đã sờn. Khánh chưa bao giờ có chiếc ống nhòm nào như thế. Anh chạm vào. Vỏ ống nhòm còn ấm, như vừa được ai cầm lâu trong tay.
Anh ngồi đó tới sáng, không dám ngủ. Lúc trời hửng, anh xuống thị trấn hỏi bà chủ nhà. Bà nghe xong, im lặng một lúc, rồi kể: người thuê căn nhà gỗ ấy trước anh là một ông giáo về hưu, hội viên cuối cùng của câu lạc bộ thiên văn. Ông có thói quen tối tối đứng ở cửa sổ cầm ống nhòm nhìn lên đài quan sát, vì chân yếu không leo đồi được nữa.
Ông đã chuyển đi từ lâu. Bà không biết ông còn hay mất. Bà chỉ nhớ ông hay nói: ước gì có ai đó lên trên ấy, để mình nhìn lên còn thấy có người.
Ánh đèn trên đồi
Khánh không lên đồi nữa. Anh định trả chiếc ống nhòm cho bà chủ nhà, nhưng bà không nhận, bảo cứ để đó, đồ của nhà ấy thì để ở nhà ấy.
Một tối, mấy tuần sau, mất ngủ, Khánh đứng bên cửa sổ. Anh cầm chiếc ống nhòm lên, không hiểu vì sao, rồi chĩa về phía đỉnh đồi.
Mái vòm trắng mở hé như cũ. Qua khe hẹp, có một quầng sáng vàng rất nhỏ, ánh đèn bàn của ai đó. Và trong quầng sáng ấy, Khánh thấy rõ chiếc kính thiên văn lớn đang chúc xuống, hướng về thung lũng, hướng về đúng ô cửa sổ của anh. Sau thị kính có một bóng người đang cúi xuống nhìn.
Khánh đứng yên. Rồi anh làm điều mà chính anh cũng không ngờ. Anh hạ ống nhòm xuống, và giơ một tay lên vẫy, chậm rãi, như chào một người quen. Trên đồi, ánh đèn vàng nhấp nháy một lần, như một cái gật đầu. Từ đêm đó, ngôi sao không tên không bao giờ xuất hiện trên bầu trời nữa. Nó chỉ còn ở trên đồi, mỗi khi anh nhìn lên.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao có những đốm sáng trên trời trông như ngôi sao lạ?
Thường đó là hành tinh rất sáng như sao Kim, sao Mộc, hoặc vệ tinh nhân tạo phản chiếu ánh mặt trời, hoặc đèn máy bay ở xa. Ứng dụng bản đồ sao giúp đối chiếu, nhưng cũng có lúc người xem nhìn nhầm do lệch hướng hay chênh giờ.
Kính thiên văn có thể dùng để nhìn cảnh vật dưới mặt đất không?
Có, nhiều kính có thể nhìn cảnh xa trên mặt đất, dù hình có thể bị lộn ngược tuỳ loại. Tuyệt đối không dùng để nhìn vào nhà người khác, vì đó là xâm phạm riêng tư. Và không bao giờ hướng kính về phía mặt trời nếu không có kính lọc chuyên dụng.
Vì sao con người hay có cảm giác đang bị nhìn trộm?
Con người rất nhạy với ánh mắt và dáng người hướng về phía mình, vì trong quá khứ điều đó giúp phát hiện nguy hiểm. Trong bóng tối, khi ít thông tin, cảm giác này dễ bị khuếch đại thành nỗi sợ có ai đang quan sát.
Vì sao thiên văn nghiệp dư hay chọn đồi núi xa thành phố?
Ánh đèn đô thị làm bầu trời sáng mờ, che khuất các ngôi sao mờ. Lên cao, xa thành phố, không khí trong và tối hơn nên nhìn thấy nhiều sao hơn hẳn. Đó là lý do nhiều đài quan sát được xây trên đồi núi.
Truyện ma về sự cô đơn có gì khác truyện ma thường?
Nỗi sợ trong những truyện này thường chuyển dần sang thương cảm. Bóng ma không muốn hại ai mà chỉ muốn được nhìn thấy, được đáp lại. Kiểu truyện này khiến người nghe rợn lúc đầu nhưng nghĩ ngợi lâu hơn về người thân ở xa.
