Còn mười hai cây số, cột mốc nói vậy, và đó là lần thứ tư trong đêm Toàn đọc thấy đúng con số ấy.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện mình viết, con đèo, cột cây số và người đàn ông trong truyện đều không có thật. Nhưng nếu bạn hay chạy xe đêm, mình mong bạn nhớ cái kết của nó.
Cuộc gọi lúc mười giờ đêm
Toàn làm thợ điện ở một thành phố dưới đồng bằng. Mười giờ đêm, em gái gọi lên: mẹ trở bệnh, sáng mai mổ, anh về được không. Xe khách đã hết chuyến. Anh đổ đầy bình xăng, mặc áo mưa, nổ máy chiếc xe số cũ và lên đường.
Đường về quê phải qua một con đèo dài, ban ngày đẹp như tranh, ban đêm thì vắng tanh. Anh chạy quen, nhắm mắt cũng biết khúc nào cua gắt, khúc nào có quán nước. Anh tính sẽ qua đỉnh đèo trước nửa đêm, kịp về tới bệnh viện huyện lúc trời còn tối.
Ở chân đèo, anh dừng đổ thêm xăng. Cô bán hàng vừa ngáp vừa dặn: đêm nay trên đèo có sương, đi chậm thôi anh, mà gặp ai vẫy thì cẩn thận, dạo này nghe nói có người giả ngã xe chặn đường.
Toàn gật đầu, nhét lời dặn ấy vào túi áo cùng với chiếc điện thoại sắp hết pin.
Người ngã xe bên đường và lời dặn ở chân đèo
Lưng chừng đèo, sương xuống thật. Đèn pha xe máy rọi vào màn trắng đục như rọi vào sữa. Toàn chạy chậm, bám vạch sơn trắng mép đường. Qua một khúc cua, đèn pha quét trúng một chiếc xe máy nằm nghiêng bên vệ cỏ, đèn hậu còn nhấp nháy đỏ.
Cạnh đó có một người đàn ông ngồi bệt, một tay vẫy yếu ớt. Toàn khựng tay ga. Rồi anh nhớ lời cô bán hàng, nhớ ca mổ sáng mai, nhớ chiếc điện thoại sắp tắt. Anh vặn ga, phóng qua.
Vài trăm mét sau, cột cây số hiện ra bên phải, sơn trắng đầu đỏ: còn mười hai cây số tới thị trấn bên kia đèo. Bên chân cột có một túi ni lông xanh bị gió thổi mắc vào bụi cỏ.
Anh tự nhủ sẽ báo cho trạm ở chân đèo bên kia. Người ta sẽ lo. Nhưng tim anh cứ đập thình thịch, không phải vì lạnh.
Còn mười hai cây số, lần thứ hai, lần thứ ba
Hai mươi phút sau, đèn pha lại quét trúng một chiếc xe máy nằm nghiêng, đèn hậu nhấp nháy đỏ, một người đàn ông ngồi bệt vẫy tay. Toàn lạnh sống lưng. Anh phóng qua nhanh hơn. Cột cây số hiện ra: còn mười hai cây số. Cái túi ni lông xanh vẫn mắc trong bụi cỏ.
Anh dừng xe, rút điện thoại. Màn hình báo mười một giờ bốn mươi bảy phút. Anh nhớ rất rõ, lúc qua cột mốc lần trước, đồng hồ cũng chỉ đúng con số ấy. Kim xăng nằm yên một chỗ, như thể anh chưa chạy mét nào.
Lần thứ ba, anh thử quay đầu xe chạy ngược lại. Đường xuống dốc, anh chạy rất lâu, rồi một khúc cua hiện ra, và trước mặt anh lại là chiếc xe nằm nghiêng, người đàn ông vẫy tay, rồi cột mốc còn mười hai cây số. Anh không còn biết mình đang lên hay đang xuống nữa.
Sương đặc quánh. Tiếng côn trùng tắt hẳn. Chỉ còn tiếng máy xe của anh và tiếng gió rít qua khe đá, nghe như có ai đang thở dài ngay sau lưng.
Lần thứ tư, anh dừng lại
Lần thứ tư, khi đèn pha chạm vào chiếc xe nằm nghiêng, Toàn bóp phanh. Anh không biết vì sao. Có thể vì anh đã quá mệt để sợ. Có thể vì anh chợt nghĩ, nếu mẹ anh nằm bên vệ đường như thế, anh muốn có người dừng lại.
Người đàn ông bị chiếc xe đè lên một chân, mặt tái nhợt vì lạnh. Ông là người thật, bàn tay ấm, hơi thở có mùi rượu gạo của tiệc cưới. Ông kể vừa đi ăn cưới ở bản bên về, trượt bánh trên mặt đường ướt. Toàn ghé vai nhấc chiếc xe lên, đỡ ông ngồi dựa vào ta luy, cởi áo mưa của mình đắp cho ông.
Điện thoại còn đúng một vạch pin. Anh gọi số cấp cứu một một năm, đọc cho người trực vị trí khúc cua. Rồi anh ngồi bên ông, bật đèn pha xe, chờ. Gần nửa tiếng sau, ánh đèn xanh đỏ của xe cứu thương leo lên từ phía dưới dốc.
Lúc chiếc xe cứu thương đi khuất, Toàn nổ máy chạy tiếp. Qua khúc cua, cột cây số hiện ra trong sương. Anh nheo mắt đọc. Còn mười một cây số.
Giường bệnh bên cạnh lúc trời sáng
Toàn tới bệnh viện huyện khi trời vừa rạng. Ca mổ của mẹ diễn ra suôn sẻ. Buổi trưa, mẹ được chuyển về phòng hồi sức, và anh ngồi gật gù bên giường, áo quần còn ẩm sương.
Ở giường bên cạnh, một người đàn ông chân bó bột trắng đang ngồi dậy ăn cháo. Ông nhìn Toàn một lúc lâu, rồi đặt bát xuống. Anh là người dừng lại đêm qua, đúng không. Toàn gật đầu.
Ông kể bác sĩ bảo ông may lắm, nằm ngoài sương lâu thêm chút nữa là nguy. Rồi ông nói thêm, như nói một chuyện chẳng có gì lạ: mà chú nằm đó có năm phút thôi, xe anh lên là chú thấy ngay.
Toàn không nói gì. Anh nhìn ra cửa sổ, nơi con đèo xanh thẫm nằm yên dưới nắng. Đêm qua anh đã chạy qua người đàn ông ấy ba lần, gần một tiếng đồng hồ. Có lẽ con đèo đã kiên nhẫn chờ anh, từng vòng một, cho tới khi anh chịu dừng lại.
Câu hỏi thường gặp
Thôi miên đường dài là gì?
Đó là trạng thái người lái xe vẫn điều khiển được xe nhưng tâm trí như trôi đi, lúc tỉnh lại không nhớ mình vừa chạy qua đoạn nào. Hiện tượng này hay gặp khi lái lâu trên đường đơn điệu, nhất là vào ban đêm, và là lý do nên dừng nghỉ đều đặn.
Vì sao đường đêm trên núi trông giống nhau tới mức dễ lạc?
Ban đêm, đèn xe chỉ rọi được một vùng nhỏ, mọi khúc cua đều chỉ còn là vạch sơn, ta luy và bóng cây. Khi mất các mốc nhìn xa như núi, làng, ánh đèn nhà, não khó phân biệt đoạn này với đoạn kia nên dễ có cảm giác đi vòng tròn.
Gặp người bị nạn trên đường đêm vắng thì nên làm gì cho an toàn?
Cách an toàn là dừng ở chỗ có thể quan sát được, bật đèn cảnh báo, gọi ngay số cấp cứu một một năm hoặc công an để báo vị trí. Nếu thấy không yên tâm, có thể dừng cách xa một quãng và gọi hỗ trợ, như vậy vẫn giúp được người mà không tự đặt mình vào rủi ro.
Vì sao truyện vòng lặp thời gian lại gây cảm giác rợn người?
Con người yên tâm nhờ biết rằng thời gian luôn trôi về phía trước. Khi một câu chuyện phá vỡ điều đó, ta mất chỗ bám quen thuộc nhất, và việc phải lặp lại một tình huống mà không thoát ra được chạm vào nỗi sợ bị mắc kẹt rất sâu trong mỗi người.
Mệt mỏi khi lái xe đêm ảnh hưởng tới trí nhớ thế nào?
Khi thiếu ngủ, não ghi nhớ kém, người lái có thể không nhớ các đoạn đường vừa qua hoặc nhớ lẫn các khúc cua giống nhau. Cảm giác đã đi qua chỗ này rồi vì thế khá phổ biến trên những chuyến đi đêm dài.
