Căn nhà ở góc phố ấy đã bảy lần treo biển bán, mỗi người chủ ở đúng một mùa, và bây giờ đến lượt người thứ tám.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu mình viết, kể bằng giọng của nhiều người chủ khác nhau, ai cũng là nhân vật mình đặt ra. Bạn nghe từng giọng một, như lật từng trang sổ hồng của một căn nhà.
Người chủ thứ nhất và người chủ thứ hai
Người chủ thứ nhất là một ông giáo về hưu. Ông kể: mình mua căn nhà vào mùa xuân vì cái giàn hoa giấy. Tối nào cũng nghe dưới nhà có tiếng ai kéo ghế, như có người ngồi chờ cơm. Mình không sợ. Mình chỉ thấy buồn, vì cái ghế ấy lúc nào cũng thiếu một người. Hết xuân mình bán.
Người chủ thứ hai là một cô thợ may. Cô kể: em ở đó suốt mùa hè. Đêm nào máy may của em cũng tự chạy vài mũi, rồi dừng. Sáng ra em thấy trên bàn một mảnh vải cắt sẵn, đúng cỡ áo trẻ con. Em không có con. Em bán nhà vào ngày cuối hè, để lại mảnh vải trên bàn.
Hai người chưa bao giờ gặp nhau. Nhưng nếu bạn đặt lời họ cạnh nhau, bạn sẽ thấy căn nhà đang chuẩn bị cho một điều gì đó. Một bữa cơm có người ngồi chờ. Một chiếc áo cho đứa trẻ.
Người môi giới nhớ hai người ấy rất rõ, vì cả hai đều bán đúng giá đã mua, không lấy lời một đồng.
Người chủ thứ ba, thứ tư và thứ năm
Người chủ thứ ba là một cặp vợ chồng trẻ. Người vợ kể: mùa thu năm ấy, trên tường phòng khách tự hiện vết đinh. Một vết, hai vết, rồi năm vết, xếp thành hàng như chỗ treo ảnh gia đình. Bọn mình treo ảnh cưới lên một chỗ. Sáng ra ảnh nằm úp dưới sàn. Căn nhà không muốn ảnh của bọn mình.
Người chủ thứ tư là một anh kỹ sư. Anh kể ngắn gọn: mùa đông, tầng hai lúc nào cũng có mùi cơm cháy, mà anh không bao giờ nấu cơm. Anh đi công tác về, thấy nồi cơm điện của mình đang cắm điện, bên trong trống trơn, đáy nồi khô cong một lớp cháy vàng.
Người chủ thứ năm là một bà buôn bán đất. Bà kể bằng giọng bực bội: nhà gì mà đêm nào cũng có tiếng mở cổng sắt, ra xem chẳng ai, mà then cổng lại cài từ bên trong. Bà bảo mua để đầu tư, nhưng không chịu nổi một mùa xuân.
Năm người chủ, năm mùa. Ai cũng có một lý do để đi. Nhưng không ai kể rằng mình bị doạ. Họ đều nói một ý giống nhau, bằng những chữ khác nhau: căn nhà đang chờ một người khác, không phải mình.
Người chủ thứ sáu và người chủ thứ bảy
Người chủ thứ sáu là một bà cụ. Bà kể chậm rãi: mình ở đó mùa hè. Tối nào cũng có người gõ cửa ba tiếng, mở ra không có ai, chỉ có gió. Mình đã sống đủ lâu để biết cách gõ cửa của người về nhà khác cách gõ cửa của khách. Đó là tiếng người về nhà. Mà nhà ấy không phải của người ấy về với mình.
Người chủ thứ bảy là một chàng trai làm nghề vẽ. Cậu kể: em vẽ căn nhà để giữ lại trước khi bán. Em vẽ mặt tiền, giàn hoa giấy, cổng sắt. Vẽ xong em mới thấy mình đã vẽ thêm một người đứng ở cổng, xách vali, quay lưng lại. Em không định vẽ người ấy. Em bán nhà, để lại bức tranh.
Người môi giới bắt đầu sợ căn nhà. Anh ta không dám dẫn khách tới vào buổi tối. Mỗi lần mở khoá, anh ta đều thấy trên bàn ăn có đúng bảy chiếc ghế, dù người chủ cuối chỉ để lại bốn.
Rồi người chủ thứ tám xuất hiện. Anh ta xem nhà đúng một lần, không mặc cả, ký giấy ngay buổi chiều.
Người chủ thứ tám
Người chủ thứ tám là người đang kể với bạn bây giờ. Mình xách vali tới cổng sắt vào một buổi sáng mùa thu, đứng đúng chỗ người trong tranh của cậu hoạ sĩ đứng. Giàn hoa giấy rụng đầy trên vai.
Mình đẩy cổng, then đã mở sẵn. Trong nhà có mùi cơm cháy thơm. Trên tường phòng khách có năm vết đinh xếp hàng. Trên bàn may có một chiếc áo trẻ con đã may xong, gấp gọn. Quanh bàn ăn có bảy chiếc ghế, và một chiếc ghế thứ tám đang được kéo ra, kẽo kẹt, như có ai đó mời mình ngồi.
Mình đã đi rất lâu, lâu tới mức không nhớ mình rời nhà vì chuyện gì. Chỉ nhớ có một lời hứa sẽ về ăn cơm, một đứa trẻ chưa kịp có áo mới, và một chiếc cổng mà mình đã gõ ba tiếng mỗi tối suốt mấy chục năm.
Bảy người chủ trước đều đi vì căn nhà không chờ họ. Căn nhà chờ mình. Và lần này, khi mình ngồi xuống chiếc ghế thứ tám, mình nghe sau lưng tiếng then cổng sắt cài lại từ bên trong.
Tấm biển cần bán không còn treo nữa
Người môi giới không nhận được cuộc gọi nào của người chủ thứ tám. Ba tháng sau anh ta đi ngang góc phố. Tấm biển cần bán đã được gỡ. Giàn hoa giấy nở đỏ rực. Qua khe cổng, anh ta thấy trong nhà đèn vàng sáng, có tiếng bát đũa, tiếng cười.
Anh ta muốn bấm chuông, nhưng nghĩ lại thì thôi. Anh ta lật cuốn sổ ghi chép, tìm thông tin người chủ thứ tám để gửi lời chúc. Dòng ghi chép ấy trống trơn. Không tên, không số điện thoại, chỉ có chữ ký, và chữ ký ấy anh ta đã từng thấy.
Đó là chữ ký trên tờ giấy tờ đất gốc của căn nhà, tờ giấy lập từ mấy chục năm trước, khi người chủ đầu tiên xây nhà rồi đi xa, để lại vợ, con nhỏ và một lời hứa.
Căn nhà ở góc phố ấy bây giờ không ai bán nữa. Người trong xóm bảo, tối nào cũng nghe tiếng cổng mở, ba tiếng gõ cửa, rồi tiếng ai đó nói rất khẽ: về rồi đây.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nhà đổi chủ nhiều lần hay bị đồn là có chuyện?
Khi một căn nhà liên tục được bán, người xung quanh tìm một lời giải thích dễ nhớ, và chuyện kỳ lạ thường dễ lan truyền hơn những lý do khô khan như giá cả, công việc hay vị trí.
Kể chuyện bằng nhiều giọng có tác dụng gì?
Mỗi người kể chỉ thấy một mảnh, người nghe phải tự ghép lại. Khi các mảnh khớp nhau dần, cảm giác rợn tăng lên vì ta nhận ra một bức tranh lớn hơn mà từng nhân vật không thấy.
Tiếng gõ cửa mà mở ra không ai có thể do đâu?
Gió làm cánh cửa hoặc cổng lỏng va vào khung, cành cây chạm vào tường, đồ vật giãn nở vì nhiệt. Trong lúc buồn ngủ, não cũng dễ nghe nhầm những tiếng động mơ hồ thành tiếng gõ.
Vì sao chủ đề trở về nhà lại xuất hiện nhiều trong truyện ma Việt?
Văn hoá Việt rất coi trọng nhà và quê, có tục mời người đã khuất về dịp giỗ, Tết. Hình ảnh người đi xa trở về vì thế vừa ấm áp vừa có thể trở nên rờn rợn.
Tâm lý ngại mua nhà từng có lời đồn đến từ đâu?
Mua nhà là quyết định lớn, ai cũng muốn yên tâm. Một lời đồn, dù không có căn cứ, cũng đủ khiến người mua lo lắng vì họ không muốn mạo hiểm với chỗ ở lâu dài của gia đình.
