Mỗi đêm đúng hai giờ, chị chủ quán pha một ly cà phê sữa đá, đặt ở bàn số bảy cạnh cửa kính, rồi dặn Tú: đừng dọn, đừng ngồi, đừng hỏi.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, kể qua những trang nhật ký của một cậu nhân viên quán cà phê do mình nghĩ ra. Quán, phố và người đều không có thật, nhưng ly cà phê thì chắc bạn đã từng gọi.
Đêm thứ nhất: luật của quán
Mình mới nhận ca đêm ở quán cà phê mở thâu đêm gần bến xe. Ca từ mười giờ tối tới sáu giờ sáng, khách chủ yếu là tài xế, sinh viên ôn thi, mấy anh làm công nghệ không ngủ được. Chị chủ quán dặn đủ thứ: máy xay để chế độ nào, đá lấy ở thùng nào.
Rồi chị dặn thêm một điều, giọng khác hẳn. Hai giờ sáng, chị sẽ tự pha một ly cà phê sữa đá, đặt ở bàn số bảy, cái bàn gỗ nhỏ sát cửa kính. Đừng dọn, đừng ngồi, đừng hỏi. Sáu giờ sáng mới được rửa ly.
Mình gật đầu, tưởng chị nói đùa. Nhưng đúng hai giờ, chị ra quầy, pha một ly sữa đá thật đậm, ít đá, khuấy kỹ, đặt lên bàn số bảy, kéo chiếc ghế đối diện ra một chút, rồi lên lầu ngủ.
Cả đêm ly cà phê nằm đó. Đá tan dần, nước đọng thành vòng tròn trên mặt gỗ. Không ai ngồi. Khách vào cũng tự né cái bàn ấy, như thể ai cũng biết. Sáu giờ, mình dọn. Ly còn nguyên.
Đêm thứ chín: ly cà phê vơi đi
Đêm nay có chuyện lạ. Ba giờ sáng, quán vắng, mình ngồi gà gật sau quầy. Mình nghe tiếng đá va vào thành ly, lanh canh, rất khẽ, như có người cầm ly lên lắc lắc cho tan đá. Mình nhìn ra bàn số bảy. Không có ai.
Sáu giờ dọn bàn, mình thấy ly cà phê vơi đi chừng một phần ba. Ống hút nằm nghiêng sang một bên, đầu ống hơi dẹt, như bị ai cắn khi đang nghĩ ngợi. Mình đứng nhìn cái ống hút ấy lâu lắm.
Mình hỏi chị chủ quán. Chị im một lúc rồi kể. Bàn số bảy là chỗ của bác Lâm, khách quen từ hồi quán mới mở. Bác ngồi đúng chỗ ấy, gọi đúng một ly sữa đá, đêm nào cũng ngồi tới sáng. Bác bảo bác chờ một người đã hẹn.
Năm ngoái bác mất. Chị chủ quán không nỡ bỏ thói quen. Chị bảo pha ly cà phê ấy giống như thắp một nén nhang, để bác biết chỗ của bác vẫn còn. Chị nói xong thì quay đi lau quầy, không cho mình hỏi thêm.
Đêm thứ hai mươi hai: người bác Lâm chờ
Mình lục được trong ngăn kéo quầy một cuốn sổ ghi nợ cũ. Trang có tên bác Lâm, ai đó ghi thêm một dòng bút chì: chờ cô Hạnh, hẹn khi nào quán còn mở thì còn gặp. Chữ đã nhoè, không biết ai viết.
Mình hỏi mấy ông tài xế khách quen. Một ông kể bác Lâm hồi trẻ yêu một cô làm cùng xưởng. Hai người hẹn hò ở chính chỗ này, hồi ấy còn là một quán cóc ven đường. Rồi gia đình cô chuyển đi xa, hai người lạc nhau. Bác không lấy ai.
Đêm nay ly cà phê vơi gần hết. Đá tan sạch. Lúc ba giờ, mình thấy hơi nước trên cửa kính cạnh bàn số bảy có một vệt lau ngang, như có người đưa tay lau kính để nhìn ra đường cho rõ.
Mình không sợ nữa. Mình chỉ thấy buồn. Ngồi chờ một người cả đời, chờ cả khi đã không còn, thì chắc phải thương người ta lắm.
Đêm thứ ba mươi: người phụ nữ tóc bạc
Đêm nay mưa. Hai giờ mười lăm, cửa quán mở, một bà cụ bước vào. Tóc bạc trắng búi gọn, áo dài màu tím than, tay cầm một chiếc ô đen ướt sũng. Bà nhìn quanh quán một lượt, rồi nhìn thẳng về bàn số bảy.
Bà hỏi mình quán này ngày xưa có phải là quán cóc không. Mình gật. Bà mỉm cười, đi tới bàn số bảy, ngồi vào chiếc ghế đối diện, chiếc ghế chị chủ quán đã kéo ra sẵn. Bà gọi một ly bạc xỉu.
Mình pha, mang ra, tay run. Bà cảm ơn, rồi quay sang ly sữa đá trước mặt, nói chuyện. Giọng bà nhỏ, mình không nghe rõ, chỉ nghe được mấy chữ: em về rồi, anh chờ lâu không. Bà nói, rồi im, rồi gật đầu, rồi cười, như đang nghe ai trả lời.
Mình quay vào quầy, không dám nhìn nữa. Mưa rơi lộp độp trên mái hiên. Lúc ngẩng lên lần nữa, đã gần năm giờ. Bàn số bảy trống. Bà cụ đã đi lúc nào mình không biết, cửa quán không hề kêu.
Đêm cuối: bàn số bảy trống
Sáu giờ, mình ra dọn. Hai cái ly đều cạn sạch, đá cũng không còn. Hai chiếc ghế được đẩy sát vào bàn, ngay ngắn, như hai người khách lịch sự trước khi ra về. Trên mặt bàn có một chiếc kẹp tóc bằng đồi mồi, kiểu cũ.
Mình kể cho chị chủ quán nghe. Chị cầm chiếc kẹp tóc lên, nhìn rất lâu. Chị bảo người ta kể cô Hạnh mất trước bác Lâm nhiều năm, ở một thành phố xa, bác chưa từng biết. Bác cứ chờ, vì không ai báo cho bác.
Từ đêm ấy, chị chủ quán không pha ly cà phê lúc hai giờ nữa. Chị bảo không cần nữa, bác không còn phải chờ. Chị cất chiếc kẹp tóc vào ngăn kéo, cạnh cuốn sổ nợ cũ có tên bác Lâm.
Đêm nay mình ngồi ở quầy, nhìn ra bàn số bảy. Bàn trống, cửa kính trong veo, phố vắng. Lần đầu tiên từ khi nhận ca, mình thấy cái bàn ấy chỉ là một cái bàn. Và mình thấy nhẹ lòng một cách lạ lùng.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao truyện ma kể bằng nhật ký lại cuốn người nghe?
Nhật ký chia câu chuyện thành từng đêm, mỗi đêm hé thêm một chi tiết nhỏ, tạo cảm giác người nghe đang cùng nhân vật chờ đợi. Giọng kể ngôi thứ nhất và chuyện được ghi lại ngay trong ngày khiến câu chuyện có vẻ gần gũi, chân thực hơn.
Vì sao người ta khó bỏ những thói quen gắn với người đã mất?
Những việc nhỏ như pha một ly nước, giữ một chỗ ngồi là cách người ở lại tiếp tục mối gắn bó. Chúng giúp nỗi mất mát nhẹ dần theo thời gian. Nhiều nền văn hoá có những nghi thức tương tự, như đặt chén nước, mâm cơm cho người khuất.
Vì sao đá tan trong ly có thể phát ra tiếng như có người khuấy?
Khi đá tan, các viên đá nhỏ đi, mất thăng bằng, trượt và va vào thành ly hoặc va vào nhau, tạo ra tiếng lanh canh dù không ai chạm vào. Ở nơi yên tĩnh lúc nửa đêm, tiếng ấy nghe rõ và rất dễ khiến người ta giật mình.
Vì sao những câu chuyện chờ đợi suốt đời lại hay gắn với yếu tố ma?
Sự chờ đợi kéo dài quá đời người là một hình ảnh buồn và mạnh, và hồn ma là cách kể chuyện cho phép sự chờ ấy tiếp tục cả khi người chờ đã mất. Kết cục gặp được nhau đem lại cảm giác khép lại mà đời thực thường không có.
Làm ca đêm lâu ngày có ảnh hưởng tới cảm nhận không?
Làm việc ban đêm kéo dài có thể làm rối nhịp sinh học, gây mệt mỏi, khó tập trung và dễ cảm thấy bất an hơn. Người làm ca đêm nên cố ngủ đủ vào ban ngày trong phòng tối và yên tĩnh, nếu mất ngủ kéo dài thì nên hỏi bác sĩ.
