Cô Thắm gói ổ bánh mì cho Quân như mọi tối, rồi giữ chặt nó trong tay, không đưa, và nói: tối nay em đừng vào ca.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, khu công nghiệp, nhà máy và những người trong truyện đều do mình nghĩ ra. Nếu bạn đang làm ca đêm, mình mong bạn luôn có người nhắc ăn tối và về nhà an toàn.
Chiếc xe bánh mì trước cổng nhà máy
Quân hai mươi lăm tuổi, đứng máy cán ở một nhà máy thép trong khu công nghiệp ven thành phố. Anh làm ca đêm, từ sáu giờ chiều tới sáu giờ sáng, đã ba năm. Tối nào trước giờ vào ca, anh cũng ghé chiếc xe bánh mì nhỏ trước cổng nhà máy.
Chiếc xe ấy có tủ kính, cái bếp than nhỏ nướng bánh, mấy hũ pa tê, chả lụa, đồ chua. Người bán là cô Thắm, chừng bốn mươi, đeo khẩu trang vải, đội nón lá, giọng miền Trung nhẹ nhàng. Cô bán từ năm giờ chiều tới khi công nhân vào ca hết.
Cô Thắm có cái tài là nhớ món của từng người. Quân chưa cần mở miệng, cô đã gói sẵn ổ bánh mì pa tê thêm ớt, không hành, kèm một bịch trà đá. Cô hay hỏi han, ăn gì chưa, ngủ được không, sao mắt thâm vậy em.
Quân quen với những câu hỏi ấy tới mức tối nào cô Thắm không hỏi, anh thấy thiếu. Mẹ anh ở quê xa, có khi cả tháng mới gọi một lần. Cô Thắm thành ra người nhắc anh ăn tối nhiều nhất.
Tối cô Thắm không chịu bán
Tối hôm ấy trời oi, mây đen kéo về. Quân ghé xe bánh mì như thường lệ. Cô Thắm gói ổ bánh mì cho anh, nhưng gói xong cô không đưa. Cô cầm chặt nó, nhìn anh rất lâu qua đôi mắt phía trên khẩu trang.
Rồi cô nói: tối nay em đừng vào ca. Quân bật cười, hỏi sao vậy cô. Cô bảo không sao hết, cô thấy em mệt, em xin nghỉ một đêm đi, về ngủ. Giọng cô không đùa, cũng không cao, mà đều đều, chắc nịch.
Quân bảo không được đâu cô, ca đêm thiếu người, nghỉ là bị trừ lương. Cô Thắm vẫn không đưa bánh. Cô bảo vậy em đổi máy, đừng đứng máy cán số ba, em đứng máy khác cũng được. Quân giật mình. Anh chưa bao giờ nói với cô mình đứng máy số mấy.
Một chiếc xe tải chạy qua, bụi tung mù mịt. Khi bụi lắng xuống, cô Thắm đã đặt ổ bánh mì vào tay anh. Cô dặn thêm một câu: ăn đi rồi nghe lời cô, nghe em.
Đổi máy vào phút cuối
Quân vào nhà máy, thay đồ bảo hộ, đứng trước máy cán số ba. Tiếng máy gầm gừ, hơi nóng phả ra từ những thanh thép đỏ rực. Anh cứ nghĩ mãi về lời cô Thắm, về cái giọng chắc nịch ấy, về chuyện cô biết số máy của anh.
Đúng lúc ấy, thằng Lực ở tổ bên chạy tới, nhờ anh đổi máy vì máy nó đứng ồn quá, nó đau đầu. Quân nhìn Lực, rồi nhìn máy số ba, rồi gật đầu. Nhưng anh không để Lực đứng máy số ba. Anh báo tổ trưởng là máy kêu lạ, xin kiểm tra trước khi chạy.
Tổ trưởng càu nhàu, bảo máy vừa bảo dưỡng tuần trước, kêu lạ cái gì. Nhưng thấy Quân nhất quyết, ông cho dừng máy số ba nửa tiếng để thợ bảo trì xem. Quân sang đứng máy khác, trong lòng vẫn không yên.
Gần mười một giờ đêm, có một tiếng rắc rất lớn từ phía máy số ba. Cả xưởng giật mình quay lại. Một chi tiết trên trục cán đã gãy, văng ngang qua đúng chỗ người đứng máy hay đứng, cắm vào tấm tôn che phía sau. Chỗ ấy lúc này không có ai, vì máy đang dừng chờ kiểm tra.
Sáng hôm sau không còn chiếc xe bánh mì
Không ai bị thương. Thợ bảo trì nói chi tiết ấy bị nứt ngầm từ bên trong, nhìn bên ngoài không thấy được, nếu máy chạy liên tục thì thế nào cũng gãy. Tổ trưởng vỗ vai Quân, bảo mày may đấy, tai thính như thú.
Sáu giờ sáng tan ca, Quân chạy ra cổng tìm cô Thắm, định cảm ơn. Chỗ chiếc xe bánh mì đậu mỗi tối chỉ còn khoảng đất trống, không một vết than, không một mẩu giấy gói. Anh đứng đó, trong nắng sớm, ngơ ngác.
Anh hỏi chú bảo vệ già ở cổng nhà máy. Chú bảo cổng này lâu rồi đâu có xe bánh mì nào. Anh tả cô Thắm, giọng miền Trung, khẩu trang vải, nón lá. Chú bảo vệ im lặng một lúc, rồi bảo ngày xưa có một cô như vậy bán ở đây, hồi nhà máy mới mở, nhưng cô đã mất lâu lắm rồi, sau một trận ốm.
Chú bảo vệ kể, hồi đó cô Thắm hay nhắc công nhân ăn uống, ngủ nghỉ, đứa nào mặt mệt là cô mắng cho, bắt về ngủ. Cô có đứa em trai làm ở nhà máy này. Một đêm nó đi ca khi đang mệt, rồi gặp tai nạn. Từ đó cô cứ đứng cổng mà dặn người khác.
Câu hỏi ăn gì chưa em
Quân không kể chuyện này với nhiều người. Anh chỉ kể với thằng Lực, rồi với mẹ anh qua điện thoại. Mẹ anh nghe xong thì khóc, bảo con phải cảm ơn người ta, phải thắp cho người ta nén nhang.
Chiều hôm sau, trước giờ vào ca, Quân mua một ổ bánh mì ở quán khác, đặt ở khoảng đất trống trước cổng, thắp ba nén nhang, nói lời cảm ơn. Gió chiều thổi khói nhang bay về phía nhà máy, như có người đang nhìn theo.
Từ đó, Quân thay đổi. Anh ngủ đủ trước ca, ăn tối đàng hoàng, thấy máy kêu lạ là báo ngay. Anh còn hay nhắc mấy đứa công nhân mới: ăn gì chưa, ngủ được không, sao mắt thâm vậy em.
Thỉnh thoảng, những tối trời oi, mây đen kéo về, đi ngang cổng nhà máy, Quân nghe thoảng mùi bánh mì nướng trên than, mùi pa tê, mùi đồ chua. Và một giọng miền Trung rất nhẹ, như gió: ăn gì chưa em.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao đôi khi ta có linh cảm điều không hay sắp xảy ra?
Nhiều linh cảm thật ra là não đã nhận ra những tín hiệu nhỏ như một tiếng động lạ, một rung động khác thường, một vẻ mặt mệt mỏi, nhưng chưa kịp gọi tên. Lắng nghe những cảm giác ấy và kiểm tra lại là thói quen tốt, đặc biệt ở nơi làm việc có máy móc.
Vì sao chi tiết máy có thể hỏng mà nhìn bên ngoài không thấy?
Kim loại chịu lực lặp đi lặp lại có thể xuất hiện vết nứt rất nhỏ bên trong, gọi là hiện tượng mỏi. Vết nứt lớn dần theo thời gian mà bề mặt vẫn có vẻ bình thường. Vì vậy máy móc cần được kiểm tra định kỳ bằng phương pháp chuyên môn.
Làm ca đêm cần lưu ý gì để an toàn?
Người làm ca đêm nên ngủ đủ trước ca, ăn uống đầy đủ, không cố làm khi quá mệt và báo ngay khi thấy máy có dấu hiệu bất thường. Doanh nghiệp cần bố trí nghỉ giữa ca và kiểm tra an toàn thiết bị. Mệt mỏi kéo dài nên đi khám bác sĩ.
Vì sao truyện ma Việt hay có hồn người đã mất cảnh báo người sống?
Truyện cảnh báo phản ánh niềm tin rằng người đã khuất vẫn dõi theo và che chở người sống. Đặc biệt với những người mất vì tai nạn, câu chuyện họ quay về nhắc nhở người khác vừa là sự tưởng nhớ, vừa là lời khuyên an toàn có hình hài.
Vì sao những người bán hàng quen lại có ý nghĩa với người xa quê?
Với người làm việc xa nhà, một người bán hàng nhớ món mình hay ăn, hỏi han vài câu mỗi ngày là sợi dây gắn bó nhỏ nhưng ấm áp. Những mối quan hệ ấy giúp người ta bớt cô đơn giữa nhịp làm việc căng thẳng.
