Trên chòi cứu hộ ấy có bốn chiếc ghế, bốn chiếc còi, bốn bộ áo phao, nhưng lần nào đội trưởng điểm danh cũng có năm cái bóng đổ trên cát.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện hư cấu, bãi biển và đội cứu hộ đều do mình đặt ra. Nhưng cuối truyện có một điều rất thật, có thể cứu được người, nên bạn nghe tới hết nhé.
Cậu cứu hộ mới
Duy về đội cứu hộ của một bãi tắm công cộng ở miền Trung vào đầu mùa hè, khi vừa học xong khóa cứu đuối. Đội có bốn người: anh Tâm đội trưởng, gần năm mươi tuổi, da cháy nắng như gỗ; anh Bình và anh Quang, hai người bơi khỏe nhất đội; và cậu.
Chòi cứu hộ dựng bằng gỗ, cao hơn đầu người, sơn đỏ vàng. Mỗi sáng sáu giờ cả đội có mặt, cắm cờ, kiểm phao, ván, dây, rồi chia nhau đứng các điểm canh dọc bãi. Mùa hè khách đông, có ngày cả nghìn người xuống nước, bốn người là ít, ai cũng căng mắt suốt từ sáng tới chiều.
Tuần đầu tiên, Duy để ý một điều lạ. Sáng nào anh Tâm cũng đếm người, đếm thành tiếng: một, hai, ba, bốn. Rồi anh dừng một chút, nhìn về phía cuối bãi, khẽ gật đầu như chào ai đó, mới cho cả đội giải tán. Duy nhìn theo, chỉ thấy gió thổi cát và mấy cây phi lao.
Một sáng khác, có đoàn phóng viên tới chụp ảnh đội cứu hộ. Họ chụp xong, xem lại máy, cười bảo đội các anh đông nhỉ, năm người cơ à. Anh Tâm chỉ cười, không nói gì.
Người mặc áo đỏ bạc màu
Duy xin xem tấm ảnh. Trong ảnh, bốn người đội cứu hộ đứng trước chòi, áo đỏ vàng mới tinh. Còn ở xa phía sau, chỗ mép nước, có một người thứ năm. Dáng gầy, áo đỏ đã bạc gần thành màu hồng nhạt, quay lưng lại máy ảnh, một tay giơ lên chỉ ra biển.
Cậu hỏi anh Bình. Anh Bình nhún vai, bảo ở bãi này ai làm lâu cũng thấy vài lần. Anh ấy không làm gì hại ai. Anh ấy chỉ chỉ tay thôi. Duy hỏi chỉ tay để làm gì. Anh Bình nhìn cậu, giọng nghiêm hẳn: khi nào thấy anh ấy chỉ, thì chạy, đừng hỏi.
Duy cho là các anh trêu lính mới. Những tuần sau đó, cậu thỉnh thoảng thấy thoáng qua một vệt áo đỏ nhạt ở cuối bãi, lúc trời nắng gắt làm không khí trên cát rung rinh. Nhìn kỹ lại thì không có ai. Cậu tự nhủ là do nắng.
Có một điều cậu không giải thích được. Mỗi sáng khi kiểm đồ, chòi cứu hộ có bốn chiếc còi treo trên đinh. Nhưng chiều nào thu dọn, cậu cũng thấy trên cát cạnh chân chòi có một chiếc còi thứ năm, bằng đồng, cũ, đã xỉn màu, dây đeo bằng vải bạc phếch. Sáng hôm sau nó lại biến mất.
Ngón tay chỉ về vùng nước lặng
Đó là một chiều thứ bảy cuối tháng sáu. Biển hôm ấy đẹp, sóng vừa, nước trong xanh. Khách đông nghịt. Duy đứng ở điểm canh xa nhất, phía có mỏm đá. Cậu đang nhìn một nhóm thanh niên đùa nhau ở chỗ nước nông thì thấy người áo đỏ bạc màu.
Lần này rất rõ. Anh ta đứng cách cậu chừng hai chục bước, ngay mép nước, chân không in vết trên cát ướt. Anh ta không nhìn Duy. Anh ta giơ tay, chỉ thẳng về một khoảng biển bên phải, chỗ không có sóng bạc đầu, mặt nước phẳng lặng, màu sẫm hơn xung quanh, trông như một lối đi êm ả ra khơi.
Duy nhìn theo ngón tay. Ở rìa khoảng nước lặng ấy, có một cái đầu nhỏ nhô lên, rồi chìm, rồi nhô lên. Một người đàn ông trung niên đang bơi, cố bơi vào bờ, mà càng bơi càng bị kéo ra xa. Ông không kêu cứu. Ông chỉ quẫy, mỗi lúc một yếu đi.
Duy nhớ lời anh Bình. Cậu thổi còi ba hồi, chộp lấy phao, lao xuống nước. Khi cậu quay đầu lại để định hướng, người áo đỏ bạc màu đã không còn ở mép nước nữa.
Dòng nước kéo ra khơi
Duy không bơi thẳng vào chỗ nước lặng. Cậu nhớ bài học, bơi chếch sang bên, đi vòng theo rìa dòng nước. Tới nơi, cậu quàng phao cho người đàn ông, nói to vào tai ông: bác đừng bơi vào nữa, nằm ngửa ra, ôm phao, để cháu kéo ngang. Hai người trôi theo dòng thêm một quãng ra ngoài, rồi Duy kéo ông bơi song song với bờ, cho tới khi ra khỏi vùng nước lặng, sóng bắt đầu đẩy họ vào.
Anh Tâm và anh Quang đã chạy tới với chiếc ván. Người đàn ông được đưa lên bờ, mệt lả nhưng tỉnh táo. Ông nói ông bơi giỏi, không hiểu sao càng bơi càng xa. Anh Tâm giải thích cho ông về dòng rút, rồi đưa ông về chòi nghỉ.
Tối hôm ấy, khi cả đội ngồi ăn cơm hộp trên bậc chòi, anh Tâm lấy trong túi ra một tấm ảnh cũ, mép đã ố vàng. Ảnh chụp đội cứu hộ đầu tiên của bãi tắm này, hồi chòi còn lợp mái lá. Năm người, áo đỏ còn tươi. Người đứng ngoài cùng bên phải gầy gò, cười hiền, cổ đeo một chiếc còi đồng.
Anh Tâm kể, năm ấy anh mới vào nghề, chính người ấy dạy anh bơi cứu đuối. Một chiều biển động, người ấy ra cứu hai cậu học sinh bị dòng rút kéo đi. Hai cậu được đưa vào bờ an toàn. Người ấy thì không trở về. Từ đó, đội cứu hộ bãi này luôn đếm năm người.
Chiếc còi đồng cạnh chòi
Duy làm cứu hộ ở bãi ấy thêm nhiều mùa hè. Cậu thấy người áo đỏ bạc màu thêm vài lần nữa, lần nào cũng chỉ thoáng qua, lần nào cũng là một ngón tay chỉ về một vùng nước lặng, và lần nào cậu cũng chạy.
Cậu học được cách đọc biển: chỗ sóng không vỡ, chỗ nước sẫm màu, chỗ bọt và rác trôi thành một vệt ra ngoài. Cậu dạy lại cho những người cứu hộ mới. Cậu bảo họ, nếu một ngày thấy ai đó chỉ tay ra biển mà quay lại không thấy người, thì cứ chạy trước, cảm ơn sau.
Bây giờ, mỗi sáng điểm danh, chính Duy là người đếm. Cậu đếm một, hai, ba, bốn, rồi dừng lại, nhìn về cuối bãi, khẽ gật đầu.
Và chiều nào thu dọn, dưới chân chòi cứu hộ vẫn có một chiếc còi đồng cũ nằm trên cát. Không ai cất nó đi. Người ta để yên ở đó, như một chỗ trong ca trực vẫn còn có người giữ.
Câu hỏi thường gặp
Dòng rút là gì?
Dòng rút là dòng nước chảy mạnh từ bờ ra khơi, hình thành khi sóng dồn nước vào bờ rồi nước tìm đường thoát ra qua một khe hẹp. Dòng rút thường trông yên ả hơn xung quanh: ít sóng vỡ, nước sẫm màu hơn, có bọt hoặc rác trôi thành vệt ra ngoài.
Bị dòng rút kéo đi thì phải làm gì?
Giữ bình tĩnh, không cố bơi thẳng vào bờ ngược dòng vì sẽ kiệt sức. Hãy thả nổi, giơ tay vẫy gọi cứu hộ, hoặc bơi song song với bờ cho tới khi ra khỏi dòng rút rồi mới bơi vào. Dòng rút kéo ra xa chứ không kéo chìm xuống.
Vì sao người đuối nước thường không kêu cứu được?
Người đang đuối nước dồn hết sức để giữ đầu trên mặt nước và thở, nên miệng không đủ thời gian để kêu. Họ thường quẫy tay theo chiều ngang, đầu ngửa ra sau, trông giống như đang đùa nghịch. Đó là lý do cần có người canh và biết nhận dấu hiệu.
Vì sao truyện ma hay có người đã khuất hiện về để cảnh báo?
Trong nhiều nền văn hóa, người đã khuất được hình dung như vẫn còn quan tâm tới người sống, nhất là những người mất khi đang làm việc tốt. Truyện kiểu này vừa tưởng nhớ họ, vừa giúp một lời dặn quan trọng được nhớ lâu hơn.
Tắm biển thế nào cho an toàn?
Chỉ tắm ở bãi có cứu hộ, trong khu vực cắm cờ, để ý cờ cảnh báo. Không tắm khi đã uống rượu bia, khi quá no hoặc quá đói, không bơi xa một mình. Hỏi cứu hộ về chỗ có dòng rút trước khi xuống nước và luôn trông trẻ nhỏ sát bên.
