Cầu treo có một thứ ngôn ngữ riêng, ai đi nhiều sẽ hiểu: nó rung theo từng bước chân, và chỉ cần nghe nhịp rung là biết trên cầu đang có mấy người.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện hư cấu, cây cầu, con sông và hai người trong truyện đều do mình đặt ra. Tập này ngắn, bạn cứ nghe một mạch, rồi thử đếm xem trong đầu mình có mấy nhịp chân.
Cây cầu qua thung lũng
Thung lũng ấy có một con sông nhỏ chảy xiết, hai bên là hai bản người ở. Nối hai bản là một cây cầu treo dài, sàn ván gỗ, dây cáp thép căng giữa hai trụ bê tông. Cầu chỉ đủ cho một người đi, gặp người ngược chiều thì phải nép sát vào dây.
Thầy giáo Minh dạy ở điểm trường bên kia sông. Sáng thứ hai nào thầy cũng từ bản bên này qua cầu sang trường, chiều thứ sáu lại qua cầu về. Đã ba năm, thầy thuộc từng tấm ván, tấm nào hơi lỏng, tấm nào hơi cong.
Người trong bản dạy thầy cách nghe cầu. Một người đi, cầu rung một nhịp đều. Hai người đi, hai nhịp đan vào nhau, lúc khớp lúc lệch. Ai đứng ở đầu cầu, nhắm mắt nghe tiếng ván kẽo kẹt và cảm nhận dây cáp dưới tay, cũng đoán được trên cầu có mấy người.
Sáng hôm ấy, thầy Minh qua cầu cùng anh Khải, một cán bộ huyện về kiểm tra điểm trường. Sương dày đến mức đứng ở đầu cầu không thấy được đầu bên kia.
Nhịp rung của ba người
Thầy Minh đi trước, anh Khải đi sau, cách nhau vài bước. Sương ướt trên dây cáp, lạnh buốt bàn tay. Phía dưới, tiếng sông chảy ầm ầm, không nhìn thấy mặt nước, chỉ thấy một khoảng trắng đục mênh mông.
Đi được một đoạn, thầy Minh thấy có gì đó không đúng. Cây cầu rung không theo hai nhịp. Có nhịp chân của thầy, nhịp chân của anh Khải phía sau. Và thêm một nhịp nữa. Nhẹ hơn, đều hơn, như bước của một người đi chân trần. Nhịp ấy ở phía sau anh Khải.
Thầy hỏi vọng lại, có ai đi sau anh không. Anh Khải quay đầu nhìn, bảo không có ai, sương thế này thấy gì đâu. Rồi anh đùa, chắc cầu cũ nên kêu thêm.
Thầy Minh không đáp. Thầy đếm. Một, hai, ba. Một, hai, ba. Ba nhịp chân rõ ràng, đan vào nhau trên sàn ván, theo đúng cái ngôn ngữ mà người bản đã dạy thầy.
Giữa cầu
Tới giữa cầu, nơi sàn ván võng xuống thấp nhất, gió từ thung lũng thổi lên làm cầu chao nhẹ. Thầy Minh dừng lại để giữ thăng bằng. Anh Khải phía sau cũng dừng.
Nhịp thứ ba cũng dừng. Nhưng nó dừng sau cả hai người một nhịp, như người đi cuối hàng phải đợi người phía trước đứng lại mới đứng lại.
Mọi thứ im lặng. Chỉ có tiếng sông dưới chân và tiếng dây cáp rít nhẹ trong gió. Thầy Minh cảm nhận dây cáp dưới tay mình đang rung khẽ, rất khẽ, một nhịp, như có ai ở phía sau đang đặt tay lên dây và run run.
Rồi anh Khải lên tiếng, giọng không còn đùa: thầy ơi, sau lưng em có ai đang thở.
Nhịp chân chạy lùi
Đúng lúc ấy, nhịp chân thứ ba bắt đầu chuyển động. Nhưng không đi về phía trước. Nó chạy lùi. Từng bước dồn dập, nhỏ, nhanh, chạy ngược về đầu cầu bên kia, phía bản mà hai người vừa rời đi. Cây cầu rung lên theo từng bước chạy ấy, càng lúc càng xa, cho tới khi tan vào tiếng sông.
Hai người đứng giữa cầu, không ai dám quay lại. Rồi thầy Minh nói, đi thôi, và cả hai đi một mạch sang bờ bên kia. Từ đó tới cuối cầu, cây cầu chỉ còn rung hai nhịp.
Sang tới đầu cầu, mặt trời lên, sương tan dần. Thầy Minh quay lại nhìn. Cây cầu trống trơn, dài hun hút, các tấm ván ướt sương lấp lánh.
Trên những tấm ván ấy, ngay từ chỗ giữa cầu nơi hai người dừng lại, có một hàng dấu chân trần ướt, in rõ trên mặt gỗ. Nó không đi về phía thầy. Nó quay ngược, chạy về bờ bên kia. Và tới tấm ván cuối cùng sát đầu cầu, hàng dấu chân dừng lại, đứng yên, mũi chân quay về phía hai người, như một người đứng đó nhìn theo, không dám qua.
Đầu cầu bên kia
Thầy Minh kể chuyện với ông trưởng bản bên trường. Ông trưởng bản nghe xong, im một lúc, rồi hỏi thầy có đếm đúng ba nhịp không. Thầy gật đầu.
Ông bảo người bản hay nói, cây cầu này từ lúc dựng tới giờ chưa bao giờ chỉ có người sống đi qua. Có những người muốn qua sông mà không qua được, họ đi theo người khác, tới giữa cầu thì sợ, rồi chạy về. Ông không nói họ là ai. Ông chỉ bảo, lần sau qua cầu trong sương, nếu thấy nhịp thứ ba, thầy cứ đi đều, đừng dừng giữa cầu.
Thầy Minh vẫn dạy ở điểm trường ấy thêm hai năm. Thầy qua cầu hàng trăm lần nữa. Thầy không nghe lại nhịp thứ ba lần nào.
Nhưng có một điều thầy không kể với ai. Những sáng sương dày, đứng ở đầu cầu bên này nhìn sang, thầy luôn có cảm giác ở đầu cầu bên kia, sát tấm ván cuối cùng, có ai đó đang đứng chờ. Chờ một người đi qua, để lại đi theo, và lần này, có thể, đi được tới hết.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao cầu treo rung mạnh khi có người đi?
Cầu treo nhẹ và mềm, treo trên dây cáp nên mỗi bước chân tạo ra một dao động truyền dọc thân cầu. Khi nhiều người đi, các dao động cộng hưởng hoặc lệch nhau, tạo nhịp rung phức tạp. Gió thổi ngang thung lũng cũng làm cầu chao và kêu kẽo kẹt.
Có thể nghe nhầm nhịp chân trên cầu không?
Có. Sàn ván gỗ đàn hồi, mỗi bước chân có thể tạo ra tiếng vọng hoặc dư chấn nối tiếp, nghe như một bước thứ hai. Tiếng sông, tiếng gió và tiếng dây cáp lẫn vào nhau khiến tai người dễ nhận nhầm số nhịp, nhất là khi đang lo lắng.
Vì sao sương mù làm truyện ma đáng sợ hơn?
Sương mù xóa tầm nhìn nhưng không làm mất âm thanh, nên ta nghe thấy mà không nhìn thấy. Khoảng trống giữa nghe và thấy chính là chỗ trí tưởng tượng lấp vào. Sương còn làm lạnh, ẩm và tĩnh, khiến cơ thể tự động căng thẳng hơn.
Vì sao cảm giác bị theo sau lưng rất khó chịu?
Phía sau lưng là vùng con người không quan sát được, nên não luôn cảnh giác cao với mọi tín hiệu từ phía ấy. Một tiếng động, một luồng gió, một rung động nhỏ sau lưng đủ để kích hoạt phản ứng sợ hãi bản năng, dù không có gì nguy hiểm.
Đi cầu treo thế nào cho an toàn?
Đi từng người hoặc theo số người cho phép, bước đều, tay bám dây, không chạy nhảy hay cố tình lắc cầu. Không qua cầu khi có lũ, gió mạnh, hoặc khi sàn ván hư hỏng. Trẻ nhỏ và người say rượu cần có người đi kèm sát bên.
